Bùng nổ nhu cầu mua máy bay mới

Ngành sản xuất máy bay thương mại toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ khi lượng đơn đặt hàng tiếp tục lập những cột mốc mới. Theo dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội Hàng không Vũ trụ, Quốc phòng, An ninh và Không gian Anh (ADS), tính đến cuối tháng 4/2026, Airbus và Boeing cùng các nhà sản xuất máy bay thương mại trên thế giới đang sở hữu lượng đơn hàng tồn đọng lên tới 16.683 chiếc, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất từng được ghi nhận.

Với tốc độ sản xuất hiện tại, ADS ước tính khối lượng đơn hàng này tương đương khoảng 12 năm làm việc của ngành hàng không vũ trụ toàn cầu. Riêng đối với nền kinh tế Anh, lượng đơn hàng tồn đọng này có thể tạo ra giá trị từ 335 đến 385 tỷ bảng Anh.

Kỷ lục mới được thiết lập sau một tháng 4 đặc biệt sôi động. Trong tháng, các hãng hàng không trên toàn cầu đã đặt mua 164 máy bay thương mại, tăng tới 763% so với 19 chiếc cùng kỳ năm 2025 và là tháng 4 có lượng đơn hàng cao nhất kể từ năm 2016.

Một chiếc máy bay Airbus đang trong quá trình hoàn thiện

Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, đã có 733 máy bay được đặt mua, tăng 36% so với cùng kỳ năm 2025. Những con số này cho thấy nhu cầu đối với máy bay mới vẫn rất mạnh bất chấp những bất ổn về kinh tế và địa chính trị trên toàn cầu.

Điểm đáng chú ý nhất trong dữ liệu tháng 4/2026 là sự phục hồi mạnh mẽ của phân khúc máy bay thân rộng, vốn phục vụ các đường bay quốc tế dài và có giá trị kinh tế cao hơn.

ADS ghi nhận 94 đơn đặt hàng máy bay thân rộng trong tháng 4, tăng tới 840% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này thậm chí còn vượt lượng đơn hàng máy bay thân hẹp trong tháng, chỉ đạt 70 chiếc.

Diễn biến này phản ánh niềm tin đang quay trở lại đối với thị trường hàng không đường dài sau nhiều năm ngành hàng không tập trung chủ yếu vào các dòng máy bay thân hẹp để phục hồi sau đại dịch.

Dù vậy, máy bay thân hẹp vẫn là xương sống của thị trường. Chúng chiếm từ 70% đến 85% tổng số đơn đặt hàng, giao hàng và lượng tồn đọng toàn cầu nhờ vai trò quan trọng trong quá trình đổi mới đội bay và mở rộng mạng lưới của các hãng hàng không.

Tính đến cuối tháng 4/2026, lượng đơn hàng tồn đọng của máy bay thân rộng đạt 3.111 chiếc, tăng 24% so với năm trước. Trong khi đó, máy bay thân hẹp có 13.572 chiếc tồn đọng, tăng nhẹ 1%.

Airbus gặp khó do tình trạng thiếu động cơ Pratt & Whitney tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng

Sự tăng trưởng mạnh của phân khúc thân rộng cho thấy nhu cầu thị trường không còn chỉ tập trung vào việc thay thế các dòng máy bay tầm ngắn mà đang mở rộng trở lại sang các chương trình phát triển mạng bay quốc tế quy mô lớn.

Tốc độ giao hàng vẫn chậm

Song song với đà tăng trưởng đơn hàng, hoạt động giao máy bay cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực.

Trong tháng 4/2026, các nhà sản xuất đã bàn giao 115 máy bay thương mại, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước và là kết quả tháng 4 tốt nhất kể từ năm 2015. Trong đó, máy bay thân hẹp đóng góp 95 chiếc, tăng 17%, cho thấy các nhà sản xuất đang nỗ lực đẩy nhanh sản lượng nhằm đáp ứng nhu cầu thay thế đội bay của các hãng hàng không.

Từ đầu năm đến hết tháng 4/2026, tổng cộng 376 máy bay đã được giao cho khách hàng, đánh dấu bốn tháng đầu năm tốt nhất kể từ năm 2019.

Boeing bị kìm hãm bởi các yêu cầu chứng nhận nghiêm ngặt cho dòng Boeing 777X

Tuy nhiên, tốc độ giao hàng vẫn chưa thể bắt kịp tốc độ tăng trưởng đơn đặt hàng. Dù lượng đơn hàng tăng mạnh, số máy bay giao trong tháng 4 chỉ nhiều hơn 13 chiếc so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, số máy bay thân rộng được giao còn giảm nhẹ từ 21 xuống còn 20 chiếc.

Khoảng cách ngày càng lớn giữa nhu cầu và năng lực sản xuất đang trở thành thách thức lớn nhất của ngành. Các hãng hàng không muốn nhận máy bay nhanh hơn, trong khi các nhà sản xuất vẫn bị kìm hãm bởi tình trạng thiếu động cơ, đứt gãy chuỗi cung ứng, thiếu lao động lành nghề, các yêu cầu chứng nhận nghiêm ngặt và khó khăn trong việc tăng sản lượng mà vẫn bảo đảm chất lượng.

Hệ quả là nhiều hãng hàng không có thể phải kéo dài thời gian khai thác các máy bay cũ, trì hoãn kế hoạch mở rộng mạng bay hoặc chậm đổi mới đội tàu bay.

Khối lượng đơn hàng tồn đọng khổng lồ vừa là tín hiệu tích cực vừa là áp lực đối với Airbus và Boeing.

Về phía Airbus, hãng đã giao 114 máy bay thương mại trong quý I/2026, thấp hơn mức 136 chiếc cùng kỳ năm trước. Nhà sản xuất châu Âu cũng buộc phải lùi mục tiêu nâng sản lượng dòng Airbus A320 lên 75 máy bay mỗi tháng do tình trạng thiếu động cơ Pratt & Whitney tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng.

FAA cho phép hãng tăng sản lượng dòng Boeing 737 MAX từ 42 lên 47 chiếc mỗi tháng

Trong khi đó, Boeing đang cho thấy những tín hiệu phục hồi khi giao 143 máy bay trong quý I/2026. Cơ quan quản lý Mỹ cũng cho phép hãng tăng sản lượng dòng Boeing 737 MAX từ 42 lên 47 chiếc mỗi tháng. Tuy nhiên, Boeing Commercial Airplanes vẫn ghi nhận thua lỗ trong quý đầu năm, đồng thời các vấn đề kỹ thuật phát sinh trên dây chuyền sản xuất Boeing 737 MAX gần đây tiếp tục gây áp lực lên kế hoạch giao hàng.

Một điểm tích cực là số lượng đơn hàng bị hủy đang giảm đáng kể. ADS cho biết từ đầu năm đến nay chỉ có 44 đơn hàng bị hủy, giảm 61% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy niềm tin của khách hàng đối với thị trường hàng không vẫn rất vững chắc.

ADS hiện chưa đưa ra dự báo giao hàng chính thức cho năm 2026 do những bất ổn kinh tế và địa chính trị vẫn còn hiện hữu. Tuy nhiên, xu hướng chung của thị trường đã khá rõ ràng: các hãng hàng không vẫn tiếp tục đặt mua máy bay với tốc độ cao, nhu cầu đối với máy bay thân rộng đang phục hồi mạnh và hoạt động giao hàng cũng đang dần cải thiện.

Dẫu vậy, câu hỏi quan trọng nhất của ngành hiện nay không còn là liệu các hãng hàng không có muốn mua máy bay mới hay không, mà là liệu Airbus, Boeing cùng toàn bộ chuỗi cung ứng của họ có đủ khả năng sản xuất và bàn giao hơn 16.600 máy bay đang nằm trong sổ đặt hàng hay không.

Nếu không thể tăng tốc sản xuất, lượng đơn hàng tương đương 12 năm làm việc của ngành có thể tiếp tục kéo dài thời gian chờ nhận máy bay và trở thành nút thắt lớn nhất đối với sự tăng trưởng của hàng không toàn cầu trong những năm tới.

Theo TCHK