Dù giá đã tăng hơn gấp đôi so với mức đáy của năm ngoái, Bernstein (Bernstein Research - công ty nghiên cứu đầu tư và dịch vụ tài chính nổi tiếng có trụ sở chính tại Tennessee – Mỹ) cho rằng đà tăng này có thể vẫn đang ở giai đoạn giữa chu kỳ chứ chưa gần đến đỉnh.
Theo Bernstein nhận định, thị trường đang trải qua
"giai đoạn phục hồi giữa chu kỳ", trong đó nguồn cung thắt chặt và
nhu cầu pin điện vẫn ổn định đang tạo điều kiện để giá tiếp tục tăng đến năm
2027, thay vì đảo chiều trong thời gian gần.
Đối với các nhà đầu tư, câu hỏi này có tầm quan trọng
vượt ra ngoài phạm vi thị trường hàng hóa. Lithium là nguyên liệu thô thiết yếu
được sử dụng trong pin xe điện và hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn, do đó
giá lithium ảnh hưởng trực tiếp đến các công ty khai khoáng, nhà sản xuất pin,
hãng xe hơi và các nhà phát triển năng lượng tái tạo.
Bernstein cho biết giá lithium carbonate đã phục hồi từ
mức khoảng 8.000 USD/tấn vào giữa năm 2025 lên khoảng 20.000–25.000 USD hiện
nay, sau khi chạm mức 30.000 USD vào tháng 5 rồi hạ nhiệt khi một phần nguồn
cung đã ngừng hoạt động quay trở lại thị trường. Dù các hoạt động khởi động lại
này đã tạm thời tăng nguồn cung, các nhà phân tích giá cho rằng chúng khó có thể
theo kịp đà tăng của nhu cầu.
Bất ngờ lớn nhất đến từ các hệ thống lưu trữ năng lượng
(ESS), chứ không phải xe điện. Theo Bernstein, nhu cầu lithium đã tăng khoảng
32% từ đầu năm đến nay, vượt mức tăng trưởng nguồn cung khoảng 24%, trong đó
nhu cầu ESS tăng vọt gần 100% trong khi nhu cầu xe điện chỉ tăng khiêm tốn 9%.
Sự mất cân đối này đã khiến lượng tồn kho giảm mạnh.
Bernstein ước tính lượng tồn kho lithium đã giảm xuống còn khoảng 20 ngày cung ứng
- mức mà lịch sử cho thấy thường trùng với giai đoạn giá tăng mạnh khi người
mua cạnh tranh để có được nguồn vật liệu ngày càng khan hiếm.
Trong khi đó, nguồn cung đang đối mặt với những hạn chế
mang tính cơ cấu. Các công ty khai khoáng đã cắt giảm chi tiêu vốn trong hai
năm qua sau khi giá lithium sụp đổ từ đỉnh năm 2022, và Bernstein cho biết các
dự án mới thường mất khoảng ba năm để đi từ quyết định đầu tư cuối cùng đến
giai đoạn sản xuất. Dù khoảng 200.000 tấn công suất đã bị cắt giảm trước đây có
thể dần được khởi động lại, Bernstein dự báo việc bổ sung công suất sẽ chậm lại
sau năm 2026, làm tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung vào năm 2027.
Đáng chú ý, Bernstein cho rằng giá tăng cao khó có thể
kìm hãm nhu cầu. Chi phí pin đã giảm đáng kể trong hai năm qua, giúp cả các nhà
phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng lẫn các nhà sản xuất xe điện có thể hấp
thụ mức giá lithium trong khoảng 30.000–35.000 USD/tấn mà không ảnh hưởng đáng
kể đến hiệu quả kinh tế của dự án.
Phản ánh quan điểm đó, Bernstein đã nâng dự báo giá
lithium carbonate bình quân lên khoảng 25.000 USD/tấn cho năm 2026, từ mức
21.000 USD trước đó, và lên 32.500 USD cho năm 2027, từ mức 25.000 USD, trong
khi giữ nguyên ước tính dài hạn ở mức 16.000 USD khi nguồn cung cuối cùng bắt kịp
nhu cầu.
Đơn vị tư vấn này cho rằng sự kết hợp giữa tồn kho thắt
chặt, đầu tư khai khoáng bị kiềm chế và nhu cầu pin tăng tốc cho thấy đà phục hồi
hiện tại vẫn còn dư địa để tiếp tục, với giá lithium có khả năng đạt đỉnh gần
hơn vào năm 2027 hơn là trong năm nay.
IVT
