Sức hút thị trường thúc đẩy các tập đoàn tăng tốc

Thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục thu hút sự quan tâm của các tập đoàn trong và ngoài nước nhờ quy mô dân số lớn, thu nhập và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng. Cùng với đó là quá trình đô thị hóa, sự thay đổi trong nhu cầu, thói quen tiêu dùng cũng mở ra dư địa tăng trưởng cho ngành bán lẻ, không chỉ tại các đô thị lớn mà còn ở những địa phương và khu vực nông thôn.

Trong bối cảnh đó, nhiều tập đoàn bán lẻ đang đẩy nhanh kế hoạch mở rộng mạng lưới, đồng thời phát triển các mô hình kinh doanh kết hợp mua sắm, ẩm thực, giải trí và dịch vụ tiện ích.

Ở nhóm doanh nghiệp nước ngoài, Central Retail đang cho thấy tham vọng ngày càng lớn tại Việt Nam. Gia nhập thị trường Việt từ năm 2012, đến nay, tập đoàn này sở hữu hệ thống bán lẻ với 43 đại siêu thị GO!, 48 siêu thị và hơn 330 cửa hàng bán lẻ thực phẩm và phi thực phẩm tại 26/34 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Central Retail tập trung phát triển hai mô hình chủ yếu là đại siêu thị GO! tại các đô thị vừa và lớn; mô hình GO! tại các đô thị nhỏ, khu vực nông thôn và ven đô, kết hợp mua sắm, khu vui chơi trẻ em và dịch vụ ẩm thực.

Mới đây, Central Retail đã đầu tư hơn đầu tư hơn 602,5 tỷ đồng, tương đương khoảng 23,27 triệu USD để đầu tư xây dựng Trung tâm thương mại GO! Pleiku. Dự án nâng số cơ sở của tập đoàn tại Gia Lai lên 3, bên cạnh GO! Quy Nhơn và GO! An Nhơn.

Khoản đầu tư này nằm trong kế hoạch tăng tốc tại thị trường Việt Nam. Central Retail dự kiến dành khoảng 1,5 tỷ USD trong 3 - 5 năm tới để mở rộng mạng lưới bán lẻ, với khoảng 50 điểm bán mới. Trước đó, tập đoàn đặt mục tiêu đến năm 2028 dự kiến sẽ mở thêm 10 - 12 đại siêu thị GO!, 23 - 25 siêu thị mini GO!, tương đương 33 - 37 điểm bán thuộc hai mô hình chủ lực.

Trong khi đó, AEON cũng đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư vào Việt Nam. Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2026 - 2030, tập đoàn xác định Việt Nam là thị trường trọng điểm hàng đầu được dồn nguồn lực đầu tư tại khu vực Đông Nam Á, nhằm đạt mục tiêu tương đương gấp 3 lần quy mô hiện tại.

"Chúng tôi dự kiến sẽ ưu tiên phân bổ khoảng 60% ngân sách đầu tư của toàn khu vực ASEAN cho thị trường Việt Nam", ông Tezuka Daisuke, Thành viên ban điều hành, Trưởng đại diện Tập đoàn AEON tại Việt Nam kiêm Tổng Giám đốc AEON Việt Nam chia sẻ.

Đầu tháng 10, Công ty TNHH AEON Việt Nam tổ chức khai trương Trung tâm thương mại AEON Hải Dương (tại phường Thạch Khôi, TP. Hải Phòng). Đây là trung tâm thương mại thứ 10 của tập đoàn tại Việt Nam, đồng thời là dự án quy mô vừa đầu tiên của tập đoàn tại khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Trung tâm thương mại AEON Hải Dương. Nguồn: AEON Việt Nam.

Tại miền Trung, Đà Nẵng được AEON đánh giá là một trong những thị trường có tiềm năng phát triển rất lớn nhờ mức thu nhập bình quân đầu người cao, tốc độ phát triển kinh tế tích cực và dư địa mở rộng của ngành bán lẻ.

Sau khi AEON MALL Đà Nẵng Thanh Khê đi vào hoạt động vào tháng 7/2026, dự án AEON MALL Đà Nẵng Hòa Xuân dự kiến được khởi công trong tháng 11/2026. Dự án được định hướng có quy mô lớn hơn khoảng 3,5 lần so với trung tâm thương mại tại Thanh Khê, với định hướng phát triển thành trung tâm thương mại liên vùng.

Không đứng ngoài cuộc, MM Mega Market Việt Nam cũng xây dựng chiến lược phát triển đến năm 2030, hướng tới nâng số trung tâm từ 30 hiện nay lên 54, đồng thời mở rộng hiện diện tại 26/34 tỉnh, thành phố trọng điểm trên cả nước.

Theo ông Nguyễn Đức Toàn, Tổng Giám đốc Điều hành MM Mega Market Việt Nam kiêm trưởng khối kinh doanh BJC tại Việt Nam, làn sóng các tập đoàn bán lẻ nước ngoài đẩy nhanh mở rộng mạng lưới cho thấy thị trường Việt Nam vẫn dạt dào tiềm năng. Tuy nhiên, cơ hội tăng trưởng cũng đi kèm áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Do đó, doanh nghiệp lựa chọn phát triển mô hình bán sỉ và bán lẻ tích hợp, biến hai yếu tố này từ đối đầu thành cộng sinh. "Từ một hệ thống bán sỉ khép kín, MM Mega Market Việt Nam đã chuyển mình thành một hệ sinh thái thương mại đa kênh, phục vụ song song nhu cầu của cả khách hàng doanh nghiệp lẫn hộ gia đình", ông Toàn thông tin.

Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử khu vực miền Trung cho rằng, AEON, Central Retail hay MM Mega Market… có lợi thế về vốn, kinh nghiệm vận hành, công nghệ và chuỗi cung ứng. Vì vậy, việc mở rộng tại Việt Nam không chỉ nhằm tăng số lượng điểm bán mà còn là chiến lược xây dựng vị thế lâu dài tại thị trường còn nhiều cơ hội phát triển.

"Sự hiện diện ngày càng lớn của các tập đoàn này sẽ làm cạnh tranh gay gắt hơn; đồng thời tạo động lực để doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực và chuyên nghiệp hóa hoạt động bán lẻ", vị này nhìn nhận.

Doanh nghiệp Việt không đứng ngoài cuộc

Trước sức ép từ các tập đoàn ngoại, doanh nghiệp trong nước cũng đang phát triển những hệ sinh thái riêng, khai thác lợi thế về thị trường, nguồn hàng và tệp khách hàng.

Trong lĩnh vực bất động sản bán lẻ, Vincom Retail phát triển hệ thống trung tâm thương mại theo mô hình "One-stop Shoppertainment". Doanh nghiệp phân chia hệ thống thành các dòng sản phẩm Vincom Center, Vincom Mega Mall, Vincom Plaza, Vincom+ và các khu phố thương mại, hướng tới nhiều phân khúc khách hàng và địa bàn khác nhau.

Ở mảng bán lẻ hàng tiêu dùng, WinCommerce tiếp tục mở rộng chuỗi WinMart, WinMart+ và WiN. Trong nửa đầu năm 2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu gần 23.000 tỷ đồng, tăng gần 30% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt gần 346 tỷ đồng, cao gấp hơn 5 lần cùng kỳ năm trước.

Cũng trong giai đoạn này, WinCommerce mở gần 550 cửa hàng, nâng tổng số điểm bán lên 5.141. Tỷ lệ cửa hàng mở mới đạt điểm hòa vốn EBITDA duy trì trên 90% trong cả hai quý đầu năm.

Một động lực tăng trưởng đáng chú ý khác của thị trường là Bách Hóa Xanh, chuỗi bán lẻ thuộc CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (Mã: MWG). Sau 9 tháng năm 2026, chuỗi này đạt khoảng 45.900 tỷ đồng doanh thu, tăng gần 34% so với cùng kỳ, nhờ tăng trưởng ở hai nhóm hàng chủ lực là thực phẩm tươi sống và FMCG.

Đáng chú ý, nhóm các cửa hàng mở mới trong năm 2026 đã ghi nhận lợi nhuận hoạt động dương ở cấp độ cửa hàng, sau khi tính cả khấu hao và chi phí kho vận. Tính đến tháng 9, chuỗi này có 3.904 cửa hàng.

Thị trường bán lẻ Việt Nam còn nhiều dư địa tăng trưởng nhờ quy mô dân số lớn, thu nhập và tầng lớp trung lưu ngày càng tăng... Ảnh: N.T

Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử khu vực miền Trung nhận định, doanh nghiệp Việt có ưu thế am hiểu thị trường và người tiêu dùng trong nước, từ thói quen mua sắm, nhu cầu theo từng khu vực đến đặc điểm của từng nhóm khách hàng. Đồng thời có sự linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh và mạng lưới quan hệ với các nhà cung cấp trong nước.

Tuy nhiên, hạn chế hiện nay là nhiều doanh nghiệp vẫn còn quy mô nhỏ lẻ, năng lực tài chính hạn chế, công nghệ, quản trị chuỗi cung ứng và logistics chưa đồng đều.

Trong bối cảnh đó, thương mại điện tử và bán lẻ đa kênh có thể giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận khách hàng rộng hơn với chi phí thấp hơn thông qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số.

"Các tập đoàn lớn vẫn có ưu thế về vốn, công nghệ, logistics và khả năng đầu tư dài hạn. Để cạnh tranh, doanh nghiệp Việt nên tận dụng thương mại điện tử để phát huy thế mạnh của mình là khả năng am hiểu thị trường, sản phẩm và khách hàng địa phương…", đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử khu vực miền Trung chia sẻ thêm.

Còn Tổng Giám đốc Điều hành MM Mega Market Việt Nam đánh giá, thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp và thị trường nằm ở sự thay đổi nhanh chóng trong hành vi của cả khách hàng, áp lực cạnh tranh về giá, biến động sức mua và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm.

Để thích ứng, doanh nghiệp phải tối ưu chi phí vận hành, hoàn thiện hạ tầng chuỗi lạnh, nâng cao năng lực giao hàng chặng cuối và từng bước chuyển đổi sang các công trình xanh nhằm tiết kiệm năng lượng trong dài hạn.

"Sự bùng nổ của thương mại điện tử cũng tạo áp lực lớn, đòi hỏi các doanh nghiệp phải số hóa triệt để và từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng kho vận tại từng địa phương", ông Toàn cho hay.

Theo Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam 2025 của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), quy mô thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam đạt khoảng 269 tỷ USD trong năm 2025, trong đó, bán lẻ hàng hóa khoảng 205 tỷ USD.

Quy mô thị trường tiếp tục tăng nhanh trong năm 2026. Theo Cục Thống kê, 9 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước, nếu loại trừ yếu tố giá tăng 7,8% (cùng kỳ năm trước tăng 7,2%).

NĐT