Ngày 7/10, nhóm nghiên cứu của Giáo sư John Ioannidis thuộc Đại học Stanford (Hoa Kỳ), phối hợp với Nhà xuất bản Elsevier, công bố bảng xếp hạng các nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026, thường được biết đến với tên gọi “Top 2% nhà khoa học thế giới”. Bảng xếp hạng được xây dựng dựa trên dữ liệu khoa học Scopus, đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhà khoa học thông qua các chỉ số trích dẫn và vai trò của họ trong các công trình nghiên cứu.

Kết quả được chia thành hai danh sách, gồm danh sách đánh giá mức độ ảnh hưởng trong một năm và danh sách ghi nhận thành tựu trọn đời. Trong đó, danh sách thành tựu trọn đời phản ánh mức độ ảnh hưởng khoa học tích lũy trong suốt sự nghiệp nghiên cứu của mỗi nhà khoa học.

Danh sách nhóm 10 nhà khoa học có thứ hạng cao nhất tại Việt Nam

VinUni dẫn đầu về số lượng nhà khoa học được xếp hạng

Ở danh sách thành tựu trọn đời năm 2026, Việt Nam có 121 nhà khoa học thuộc 44 cơ sở nghiên cứu và đào tạo được ghi nhận. Xét theo số lượng, Trường Đại học VinUni dẫn đầu với 16 nhà khoa học, tiếp đến là Trường Đại học Tôn Đức Thắng với 14 người và Trường Đại học Duy Tân với 13 người.

Các cơ sở tiếp theo gồm Đại học Quốc gia Hà Nội với 7 nhà khoa học, Đại học Bách khoa Hà Nội với 6 người. Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Phenikaa cùng có 5 nhà khoa học góp mặt trong danh sách.

Những con số này cho thấy sự hiện diện của các cơ sở giáo dục đại học và nghiên cứu tại Việt Nam trong cộng đồng khoa học quốc tế. Các nhà khoa học được ghi nhận hoạt động trên nhiều lĩnh vực, từ y sinh học, y học nhiệt đới, y tế công cộng đến năng lượng, trí tuệ nhân tạo, vật liệu, hóa học polymer, tài chính và kỹ thuật công nghệ.

Trong số các nhà khoa học có địa chỉ nghiên cứu tại Việt Nam, Giáo sư David R. Bangsberg thuộc Trường Đại học VinUni có thứ hạng cao nhất, đứng thứ 8.926 thế giới. Xếp thứ hai là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn thuộc Trường Đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, đứng thứ 11.632. Tiếp theo là Giáo sư J. Kevin Baird thuộc Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford tại Việt Nam, đứng thứ 13.083 thế giới.

Các vị trí tiếp theo trong nhóm 10 nhà khoa học có thứ hạng cao nhất tại Việt Nam lần lượt thuộc về Giáo sư Đỗ Ngọc Minh, Trường Đại học VinUni, xếp thứ 19.173 thế giới; Giáo sư Choi Seung Bok, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, xếp thứ 20.647; Giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Bách, Đại học Quốc gia Hà Nội, xếp thứ 22.065; Giáo sư Phan Thiện Nhân, Trường Đại học Cửu Long, xếp thứ 22.373; Giáo sư, Tiến sĩ Võ Xuân Vinh, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, xếp thứ 24.187; Giáo sư Nguyễn Minh Thọ, Trường Đại học VinUni, xếp thứ 24.197; và Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Đức, Đại học Quốc gia Hà Nội, xếp thứ 27.065 thế giới.

Đáng chú ý, Đại học Quốc gia Hà Nội là cơ sở giáo dục đại học công lập duy nhất có hai nhà khoa học góp mặt trong nhóm 10 người có thứ hạng cao nhất tại Việt Nam trong danh sách này, gồm Giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Bách và Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Đức.

Giáo sư Nguyễn Đình Đức 8 năm liên tiếp góp mặt trong bảng xếp hạng

Một điểm đáng chú ý khác là Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Đức có năm thứ tám liên tiếp được ghi nhận trong bảng xếp hạng các nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới.

Riêng trong lĩnh vực kỹ thuật công nghệ, ông đứng thứ 177 trong gần 158.000 nhà khoa học trên toàn thế giới, thuộc nhóm 0,11% dẫn đầu theo thành tựu trọn đời. Các nghiên cứu của ông tập trung vào vật liệu composite, vật liệu và kết cấu tiên tiến.

Việc liên tục góp mặt trong bảng xếp hạng phản ánh quá trình nghiên cứu lâu dài và những đóng góp khoa học của Giáo sư Nguyễn Đình Đức trong lĩnh vực chuyên môn. Đồng thời, kết quả này cũng cho thấy các nhà khoa học làm việc tại Việt Nam có sự hiện diện ở nhiều ngành nghiên cứu khác nhau, với những hướng tiếp cận và chuyên môn đa dạng.

Danh sách năm 2026 ghi nhận đóng góp của cả các nhà khoa học Việt Nam có quá trình nghiên cứu lâu dài trong nước và các chuyên gia quốc tế đang làm việc tại Việt Nam. Sự đa dạng về lĩnh vực nghiên cứu cho thấy hoạt động khoa học tại các cơ sở nghiên cứu và đào tạo trong nước ngày càng có sự kết nối với cộng đồng nghiên cứu quốc tế.

Đánh giá ảnh hưởng khoa học dựa trên nhiều chỉ số

Theo thông tin được công bố, bảng xếp hạng do nhóm nghiên cứu của Giáo sư John Ioannidis thuộc Đại học Stanford xây dựng trên cơ sở dữ liệu Scopus, bao quát hơn 7 triệu nhà khoa học trên thế giới.

Thứ hạng được xác định thông qua chỉ số ảnh hưởng tổng hợp c-score, gồm sáu thành phần: tổng số trích dẫn không tính tự trích dẫn, chỉ số h, chỉ số hm, số trích dẫn đối với các công trình mà nhà khoa học là tác giả duy nhất, tác giả đầu và tác giả cuối.

Việc kết hợp các chỉ số này nhằm đánh giá không chỉ mức độ được trích dẫn mà còn xem xét vai trò của nhà khoa học trong các công trình nghiên cứu. Qua đó, bảng xếp hạng hướng đến việc ghi nhận những đóng góp khoa học và vai trò dẫn dắt nghiên cứu, thay vì chỉ dựa vào số lượng công bố hoặc số lần xuất hiện với tư cách đồng tác giả.

Các nhà khoa học được phân loại theo 20 lĩnh vực và 174 ngành hẹp. Theo tiêu chí được công bố, những người thuộc nhóm 2% dẫn đầu trong ngành hoặc nằm trong nhóm 100.000 nhà khoa học có c-score cao nhất được đưa vào danh sách.

Với 121 nhà khoa học thuộc 44 cơ sở nghiên cứu và đào tạo được ghi nhận trong danh sách thành tựu trọn đời năm 2026, kết quả này cho thấy sự hiện diện của đội ngũ nghiên cứu đang làm việc tại Việt Nam trong hệ thống đánh giá ảnh hưởng khoa học quốc tế. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận vai trò của các trường đại học và cơ sở nghiên cứu trong phát triển khoa học, nâng cao chất lượng công bố và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu quốc tế.

SHTT