Không quốc gia nào phát triển nhanh và bền vững nếu đứng riêng lẻ

Phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 chính thức diễn ra vào sáng 28/10 với chủ đề "Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới", trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 - Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu.

Phát biểu định hướng tại Phiên toàn thể cấp cao, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, thế giới đang trải qua những biến chuyển sâu sắc, mở ra nhiều cơ hội phát triển mới nhưng cũng đặt các quốc gia trước những thách thức vô cùng to lớn.

Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng; chiến tranh, xung đột tiếp tục diễn ra dưới nhiều hình thức dẫn tới xu hướng đa cực, điều chỉnh chính sách, phân mảnh kinh tế, tái cấu trúc chuỗi cung ứng ngày càng mạnh mẽ; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, phức tạp.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Trong khi đó, sự phát triển đột phá của khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo cùng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình phát triển và cấu trúc phát triển toàn cầu.

Trong bối cảnh ấy, nâng cao năng lực tự chủ và tăng cường hợp tác quốc tế là hai yêu cầu gắn kết chặt chẽ.

“Không một quốc gia nào có thể phát triển nhanh và bền vững nếu đứng riêng lẻ; không một thách thức toàn cầu nào có thể được giải quyết hiệu quả chỉ bằng những nỗ lực đơn phương”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Thủ tướng, trong tiến trình đổi mới của Việt Nam, đẩy mạnh hội nhập quốc tế luôn là một chủ trương nhất quán và định hướng chiến lược ưu tiên quan trọng nhằm phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng cao gắn với ổn định vững chắc kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt 9,01%, cao nhất kể từ 2011. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đến nay đạt trên 987 tỷ USD, tăng trên 30% so với cùng kỳ năm trước và dự kiến cả năm 2026 ước vượt 1.100 tỷ USD; riêng trong tháng 10/2026, kinh tế Việt Nam đã xuất siêu trên 5,7 tỷ USD...

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với quyết tâm và nỗ lực cao nhất để thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược 100 năm: Đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Thủ tướng nhấn mạnh định hướng chuyển từ thu hút đầu tư đơn thuần sang hợp tác cùng phát triển, từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trong các chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu. Ảnh: BTC.

“Chúng tôi xác định giai đoạn 2026–2030 là giai đoạn mang tính bản lề với quyết tâm phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, trên nền tảng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững”, Thủ tướng phát biểu.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Việt Nam đã xác lập lộ trình chiến lược phải đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, tăng cường năng lực, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế…

Trong giai đoạn mới, hội nhập quốc tế của Việt Nam được nâng lên một tầm cao mới. “Chúng tôi xác định tăng trưởng cao phải đi đôi với năng suất cao hơn; thu hút đầu tư nước ngoài phải đi đôi với nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước; hội nhập sâu rộng phải đi đôi với tăng cường sức chống chịu và khả năng tự chủ của nền kinh tế”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng cho biết, Việt Nam không chỉ mong muốn trở thành một điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn đầu tư, công nghệ mới mà còn đang quyết tâm trở thành đối tác ngày càng tin cậy, mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu, trung tâm kết nối đổi mới sáng tạo và là nơi cùng các đối tác kiến tạo những mô hình phát triển, động lực tăng trưởng mới.

“Để cùng phát huy "tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới", chúng tôi mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ "đầu tư tại Việt Nam", mà "đầu tư cùng Việt Nam"; không chỉ "sản xuất tại Việt Nam", mà còn cùng nghiên cứu và phát triển (R&D), thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Ba động lực định hình tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Từ góc nhìn quốc tế, ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), nhận định nền kinh tế toàn cầu đang trải qua giai đoạn chuyển đổi sâu sắc. Những biến động địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, thay đổi trong hệ thống năng lượng cùng tiến bộ công nghệ đang định hình lại phương thức vận hành của các nền kinh tế.

Ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) phát biểu tại Phiên khai mạc Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026.

Theo ông Stephan Mergenthaler, các thách thức kinh tế cấp bách hiện nay không thể được giải quyết bằng nỗ lực đơn lẻ của chính phủ, doanh nghiệp hay xã hội, mà đòi hỏi sự hợp tác, tầm nhìn chung và quyết tâm chuyển hóa đối thoại thành hành động.

Đáng chú ý, đại diện WEF chỉ ra ba động lực có khả năng định hình giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của kinh tế toàn cầu, gồm trí tuệ và các hệ thống thông minh; nền công nghiệp có sức chống chịu và phát triển bền vững; cùng khả năng kết nối giữa các nguồn lực, thị trường và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trong đó, trí tuệ nhân tạo và các hệ thống thông minh đang tạo ra những thay đổi căn bản trong hoạt động sản xuất, cung cấp dịch vụ công và tổ chức lao động. Tuy nhiên, theo ông Stephan Mergenthaler, giá trị thực sự của công nghệ không chỉ nằm ở khả năng ứng dụng mà còn phải được thể hiện thông qua năng suất cao hơn, doanh nghiệp cạnh tranh tốt hơn, việc làm chất lượng hơn và đời sống người dân được cải thiện.

Đặc biệt, quá trình chuyển đổi công nghệ cần mở rộng đến khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, lực lượng đóng vai trò quan trọng trong nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam.

Đối với động lực thứ hai, ông cho rằng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ngày nay không còn chỉ được quyết định bởi hiệu quả sản xuất hay chi phí, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng thích ứng, sức chống chịu và tính bền vững.

Sự chuyển dịch sang năng lượng sạch, hạ tầng thông minh và mô hình sản xuất sử dụng tài nguyên hiệu quả đang mở ra cơ hội tái cấu trúc công nghiệp. Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam, một nền kinh tế có ngành sản xuất năng động và tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Động lực thứ ba được đại diện WEF nhấn mạnh là tính kết nối, yếu tố giúp liên kết ý tưởng, nguồn vốn, nhân lực và thị trường. Trong quá trình này, các đô thị lớn đóng vai trò trung tâm, nơi các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển và cơ hội toàn cầu được chuyển hóa thành hoạt động kinh tế thực tế.

Đánh giá về TP Hồ Chí Minh, ông Stephan Mergenthaler cho rằng Thành phố có nền tảng thuận lợi để củng cố vai trò là một trong những trung tâm tăng trưởng có tính kết nối cao, nhờ sự năng động của cộng đồng khởi nghiệp, năng lực công nghiệp và tầm nhìn quốc tế.

Theo đại diện WEF, ba động lực trên không tồn tại riêng lẻ mà có khả năng bổ trợ, thúc đẩy lẫn nhau. Chính sự hội tụ giữa công nghệ thông minh, công nghiệp bền vững và khả năng kết nối sẽ định hình thế hệ tăng trưởng kinh tế tiếp theo.

TP Hồ Chí Minh hướng tới vai trò cầu nối kinh tế toàn cầu

Dưới góc độ địa phương, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, cho biết Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2025 đã tạo dấu ấn quan trọng với hơn 1.800 đại biểu và gần 100 đoàn khách quốc tế đến từ hơn 30 quốc gia, vùng lãnh thổ. Kết quả này cho thấy TP Hồ Chí Minh đang từng bước khẳng định vai trò là không gian đối thoại, kết nối và hợp tác quốc tế.

Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh phát biểu tại Phiên khai mạc Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026.

Theo ông Nguyễn Văn Được, nếu năm 2025 là dấu mốc quan trọng trong việc mở rộng hợp tác, thì Diễn đàn năm 2026 đặt ra một vấn đề lớn hơn: Khi những cực tăng trưởng mới đang hình thành, làm thế nào để các trung tâm này có thể kết nối, hỗ trợ lẫn nhau và cùng mở ra những không gian phát triển mới?

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với TP Hồ Chí Minh khi Thành phố bước vào giai đoạn phát triển với không gian kinh tế rộng lớn hơn, sự liên kết ngày càng chặt chẽ giữa đô thị, công nghiệp, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, mở rộng không gian phát triển không đơn thuần là thay đổi về quy mô, mà đòi hỏi sự đổi mới về tư duy phát triển, phương thức quản trị và năng lực kết nối.

Trong đó, một trung tâm tài chính cần liên kết với các trung tâm tài chính khác; hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phải gắn với mạng lưới tri thức và doanh nghiệp toàn cầu; còn các trung tâm logistics cần tham gia sâu vào những hành lang thương mại và chuỗi cung ứng rộng lớn hơn.

Từ thực tiễn này, TP Hồ Chí Minh xác định tăng cường liên kết với các địa phương, nền kinh tế, đô thị và trung tâm tài chính, công nghệ quốc tế là nền tảng quan trọng để phát huy tiềm năng phát triển.

Đặc biệt, Thành phố hướng tới vai trò cầu nối giữa các nguồn lực về công nghệ, tri thức, nhân lực và thị trường, qua đó không chỉ tạo động lực tăng trưởng cho địa phương mà còn đóng góp vào mạng lưới liên kết kinh tế khu vực và toàn cầu.

Thông điệp từ lãnh đạo TP Hồ Chí Minh cũng cho thấy sự tương đồng với định hướng của Chính phủ Việt Nam và nhận định của WEF: Trong kỷ nguyên mới, lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở quy mô nguồn lực sẵn có, mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối, hợp tác và chuyển hóa các nguồn lực thành giá trị phát triển.

Với sự tham gia của lãnh đạo Chính phủ, các tổ chức quốc tế, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 được kỳ vọng trở thành không gian thúc đẩy những sáng kiến hợp tác thực chất, kết nối các cực tăng trưởng mới và mở rộng cơ hội phát triển cho Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu đang chuyển đổi mạnh mẽ.

Theo TB VTV