So với ấn bản thứ 39 của GFCI công bố vào tháng 3, thành phố đã tăng 17 bậc và đạt thêm 27 điểm – mức tăng lớn thứ hai trong số các trung tâm được đánh giá, chỉ đứng sau Copenhagen (tăng 19 bậc).
Trong số các trung tâm tài chính tại Đông Nam Á, Thành phố Hồ Chí Minh xếp sau Singapore và Kuala Lumpur, nhưng đứng trước Bangkok, Jakarta và Manila. Ở lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech), thành phố xếp sau Singapore, Kuala Lumpur và Bangkok, nhưng đứng trước Jakarta và Manila.
Tuy nhiên, theo Ban Chiến lược và Tổng vụ (Strategy and General Affairs Department - SGAD) thuộc dự án Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), kết quả GFCI này phản ánh đà phát triển mới nổi và sự công nhận ngày càng tăng từ quốc tế, chứ chưa phải là minh chứng cho thấy thành phố đã trở thành một trung tâm tài chính hoàn chỉnh.
Báo cáo chỉ liệt kê 15 trung tâm hàng đầu trong mỗi trụ cột đánh giá, và Thành phố Hồ Chí Minh không góp mặt trong bất kỳ danh sách nào trong số đó. Thành phố cũng không nằm trong top 15 của cả tám chỉ số phụ theo từng ngành cụ thể. Điểm số và thứ hạng chi tiết của thành phố theo từng trụ cột có thể được xem thông qua FS Clubroom, một nền tảng dành riêng cho các thành viên.
Báo cáo của ban này nêu rõ: “Việc tăng 17 bậc cho thấy đà phát triển trong lĩnh vực tài chính cùng sự công nhận ngày càng lớn. Hạn chế chính nằm ở trụ cột môi trường kinh doanh, đặc biệt là mức độ tin cậy đối với các nỗ lực phòng, chống rửa tiền”.
Trong số năm trụ cột năng lực cạnh tranh được đánh giá, sự phát triển của lĩnh vực tài chính đã được SGAD thuộc VIFC-HCMC xác định là một trong những động lực then chốt đối với vị thế của Thành phố Hồ Chí Minh.
Một diễn biến mới đáng chú ý là việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi hạng hai (secondary emerging market), có hiệu lực từ ngày 21 tháng 9. Theo đó, Việt Nam trở thành quốc gia thứ 24 góp mặt trong Chỉ số Thị trường mới nổi của FTSE (FTSE Emerging Index), với lộ trình đưa các cổ phiếu vào chỉ số này được thực hiện theo từng giai đoạn kéo dài đến năm 2027.
Tuy nhiên, dữ liệu thị trường được sử dụng trong báo cáo GFCI 40 chỉ cập nhật đến tháng 7. Do đó, tác động từ việc nâng hạng thị trường chưa được phản ánh trong ấn bản này và có thể sẽ thể hiện rõ nét hơn trong các kỳ đánh giá tiếp theo.
Lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech) cũng ghi nhận sự cải thiện, giúp Thành phố Hồ Chí Minh tăng 12 bậc, lên vị trí thứ 71. Danh mục các sản phẩm tài chính đang dần trở nên đa dạng hơn; điển hình là việc VIFC-HCMC cùng Vietjet công bố thành lập Trung tâm Tài chính Hàng không khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Bên cạnh đó, Luật Công nghiệp Công nghệ số (có hiệu lực từ tháng 1 năm 2026) đã tạo ra khung pháp lý cho lĩnh vực tài sản kỹ thuật số.
Mặc dù vậy, bên cạnh những động lực phát triển mới này, phân tích từ SGAD cũng chỉ ra các khía cạnh nền tảng cần tiếp tục cải thiện để củng cố năng lực cạnh tranh của thành phố.
Môi trường kinh doanh được xác định là vấn đề trọng tâm. Về khung pháp lý, Nghị quyết số 222/2025/QH15 và Nghị định số 323/2025 đã đặt nền móng cho VIFC. VIFC-HCMC chính thức ra mắt vào ngày 11 tháng 2 và hiện vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển. Nghị định này quy định việc đánh giá lại hoạt động của VIFC sau năm năm, với khả năng tái cấu trúc, cho thấy mô hình này vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Một vấn đề khác ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của một trung tâm tài chính chính là công tác phòng, chống rửa tiền. Việt Nam đã được Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF) đưa vào danh sách các khu vực pháp lý cần tăng cường giám sát từ tháng 6 năm 2023 và vẫn tiếp tục nằm trong danh sách này sau phiên họp toàn thể ngày 19 tháng 6 năm 2026.
Về vấn đề thuế, báo cáo GFCI nhấn mạnh rằng sự minh bạch và ổn định thường quan trọng hơn mức thuế suất thấp. Trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đề xướng đang làm thu hẹp các lợi thế về thuế truyền thống dành cho nhà đầu tư, đây là yếu tố quan trọng cần cân nhắc khi thiết kế các chính sách ưu đãi cho Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC).
Đối với trụ cột nguồn nhân lực, SGAD đánh giá Việt Nam có nền tảng vững chắc nhưng chưa đủ chiều sâu. Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo Toàn cầu năm 2025, Việt Nam xếp thứ 44 trên tổng số 139 nền kinh tế, trong đó đứng thứ 50 về các yếu tố đầu vào cho đổi mới sáng tạo và thứ 37 về các yếu tố đầu ra. Về năng lực tiếng Anh, Việt Nam đạt 500 điểm trong Chỉ số Năng lực Anh ngữ EF năm 2025, xếp thứ 64 trên 123 quốc gia và vùng lãnh thổ; riêng TP.HCM đạt 508 điểm.
GFCI xác định các yếu tố như nhân tài chuyên môn, thủ tục thị thực nhanh chóng và năng lực tiếng Anh là những yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa các trung tâm tài chính. Tuy nhiên, phân tích hiện tại vẫn chưa thu thập được dữ liệu cụ thể về quy mô lực lượng lao động chuyên nghiệp trong lĩnh vực tài chính tại TP.HCM. Đây là một khoảng trống dữ liệu quan trọng cần lưu ý.
Về cơ sở hạ tầng, SGAD nhận định Thành phố Hồ Chí Minh đang trong quá trình bắt kịp; các lợi ích từ nhiều dự án lớn dự kiến sẽ thể hiện rõ nét hơn trong giai đoạn 2028–2030.
Cơ sở hạ tầng kỹ thuật số cũng đặc biệt quan trọng, đây là ưu tiên chính sách hàng đầu được xác định trong khảo sát của GFCI. VIFC-HCMC đã công bố thỏa thuận hợp tác trị giá 2 tỷ USD với G42 nhằm phát triển cơ sở hạ tầng dữ liệu đô thị thông minh. Tuy nhiên, báo cáo phân tích lưu ý rằng đây mới chỉ là thỏa thuận hợp tác được công bố, chưa phải là năng lực vận hành thực tế đã đi vào hoạt động.
Một tín hiệu tích cực khác là Thành phố Hồ Chí Minh được nhắc đến 34 lần như một trung tâm được kỳ vọng sẽ trở nên quan trọng hơn trong hai đến ba năm tới, xếp thứ 11 trong số 15 trung tâm được GFCI liệt kê.
Theo SGAD, có một số cột mốc cần tiếp tục theo dõi, bao gồm: phiên họp toàn thể của FATF vào tháng 10 năm 2026; các dòng vốn đổ vào thông qua lộ trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các chỉ số FTSE; số lượng thành viên và giấy phép hoạt động được cấp bởi VIFC-HCMC; việc đưa Sân bay Quốc tế Long Thành và các tuyến đường sắt đô thị kết nối vào hoạt động; cùng với đó là các cải cách về thủ tục thị thực và nỗ lực thu hút nhân tài quốc tế.
Trong dài hạn, GFCI xác định các ưu tiên chính sách then chốt cho năm năm tới bao gồm: đầu tư vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, thu hút các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ tài chính (FinTech) và tài sản kỹ thuật số, tăng cường khuôn khổ phòng chống rửa tiền và tội phạm tài chính, cũng như phát triển sâu rộng các thị trường vốn.
TTT b đt