Mới đây, tại Ấn Độ, Hiệp hội Thép Thế giới (Worldsteel) đã chính thức công bố Báo cáo Triển vọng Ngắn hạn (SRO) kỳ tháng 10 cho giai đoạn 2026 - 2027. Theo đó, tổ chức này đã hạ dự báo từ mức "tăng trưởng nhẹ" (đưa ra hồi tháng 4/2026) xuống mức "đi ngang" cho năm 2026, đồng thời điều chỉnh mức tăng trưởng năm 2027 từ 2,2% xuống còn 1,7%.

Áp lực điều chỉnh giảm chủ yếu từ Trung Quốc

Ông Alfonso Hidalgo de Calcerrada - Chủ tịch Ủy ban Kinh tế Worldsteel, nhận định xu hướng tổng thể dự báo từ tháng 4 vẫn giữ nguyên giá trị, dù đà phục hồi diễn ra chậm và từng bước hơn so với kỳ vọng ban đầu.

Ông Calcerrada nhấn mạnh hầu hết khối lượng điều chỉnh giảm của dự báo lần này đều xuất phát từ thị trường Trung Quốc. Ngược lại, nhu cầu thép tại các thị trường ngoài Trung Quốc dự báo sẽ tăng 1,5% trong năm 2026 và tăng tốc lên mức 4,0% vào năm 2027. Mức tăng trưởng cho năm 2027 vẫn được giữ nguyên so với dự báo cách đây 6 tháng - tốc độ bứt phá hiếm thấy trong những năm gần đây.

Theo đại diện Worldsteel, bức tranh phục hồi phác thảo hồi tháng 4 không bị suy yếu về bản chất. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng trở nên khó nhận biết hơn do quy mô thu hẹp mang tính cấu trúc tại Trung Quốc, cùng với những xáo trộn trên thị trường năng lượng phát sinh từ tình hình bất ổn kéo dài tại Trung Đông.

Các nền kinh tế phát triển kỳ vọng phục hồi diện rộng vào năm 2027

Một thông điệp then chốt từ báo cáo kỳ tháng 10 là triển vọng phục hồi rõ nét của hoạt động công nghiệp và cầu tiêu thụ thép tại các nền kinh tế phát triển vào năm 2027 vẫn hoàn toàn nguyên vẹn.

Sau giai đoạn đi ngang trong hai năm 2025–2026, hoạt động sản xuất công nghiệp tại khối này được dự báo sẽ bước vào giai đoạn phục hồi trên diện rộng vào năm 2027. Động lực chính đến từ việc gia tăng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), ngân sách cho quốc phòng và chuyển dịch năng lượng, cùng với sự cải thiện về thu nhập và khuôn khổ chính sách hỗ trợ.

Nhờ đà tăng trưởng đồng thời ở cả các nền kinh tế phát triển lẫn các thị trường mới nổi (không tính Trung Quốc), nhu cầu thép toàn cầu ngoài Trung Quốc dự kiến tăng 4,0% trong năm 2027. Worldsteel đánh giá một đà tăng trưởng mạnh mẽ và rộng khắp như vậy là tín hiệu rất khả quan cho ngành thép nói riêng và nền kinh tế toàn cầu nói chung.

Bất ổn Trung Đông tiếp tục là rủi ro tiềm ẩn

Worldsteel cho biết dự báo tháng 10 được tổng hợp dựa trên dữ liệu tính đến đầu tháng 9/2026. Trong báo cáo tháng 4 trước đó, tổ chức này từng giả định xung đột Trung Đông sẽ kết thúc vào tháng 6, đồng thời đưa ra cảnh báo về nguy cơ hạ dự báo nếu căng thẳng kéo dài.

Mặc dù xung đột thực tế vẫn chưa chấm dứt, tác động ban đầu đến hoạt động kinh tế toàn cầu lại diễn ra nhẹ nhàng hơn so với kịch bản tiêu cực. Thị trường năng lượng hấp thụ các cú sốc tốt hơn dự kiến, trong khi các nền kinh tế lớn thể hiện sức chống chịu cao hơn so với kịch bản rủi ro mà Worldsteel dự báo.

Tuy nhiên, ông Calcerrada lưu ý sức chống chịu này không đồng nghĩa với việc các nền kinh tế hoàn toàn "miễn nhiễm". Tổn thất kinh tế thể hiện rất rõ tại các khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp, đặc biệt là khối Vùng Vịnh.

Dù kinh tế thế giới đã vượt qua cú sốc ban đầu, khả năng bù đắp các gián đoạn tiếp theo đang yếu dần. Do đó, worldsteel duy trì góc nhìn thận trọng đối với triển vọng năm 2027.

Nhu cầu thép Trung Quốc dự báo suy giảm thêm hai năm

Báo cáo của Worldsteel dự báo nhu cầu thép của Trung Quốc sẽ giảm 2,0% trong năm 2026, tiếp tục điều chỉnh giảm so với dự báo tháng 4.

Đà suy thoái trong đầu tư bất động sản tại nước này chưa có dấu hiệu chững lại như kỳ vọng, trong khi đầu tư hạ tầng - vốn được trông đợi sẽ là trụ đỡ - lại tiếp tục tăng trưởng âm. Mặc dù nhu cầu thép từ ngành chế tạo vẫn duy trì đà tăng nhờ xuất khẩu khởi sắc, kết quả này không đủ sức bù đắp cho sự sụt giảm ngoài dự kiến từ mảng bất động sản và hạ tầng.

Đến năm 2027, đà sụt giảm cầu thép của Trung Quốc dự báo sẽ thu hẹp về mức 1,0%. Mức giảm của ngành bất động sản có thể bắt đầu chậm lại dù vẫn ở vùng âm, trong khi chính phủ Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục duy trì thái độ thận trọng trong việc mở rộng đầu tư công trình hạ tầng.

Ngành công nghiệp chế tạo dự kiến đạt mức tăng trưởng vừa phải nếu xuất khẩu duy trì ổn định, song căng thẳng thương mại vẫn là rủi ro lớn đối với triển vọng của kinh tế Trung Quốc.

Các thị trường mới nổi ngoài Trung Quốc tăng tốc

Nhu cầu thép tại các thị trường mới nổi (không bao gồm Trung Quốc) dự kiến tăng 1,9% trong năm 2026 và bứt phá 5,1% vào năm 2027.

Sự giảm tốc trong năm 2026 (sau giai đoạn đạt mức tăng trưởng khoảng 5%/năm) phần lớn xuất phát từ biến động tại Trung Đông. Xung đột khu vực đã đảo ngược xu hướng tăng trưởng tại một trong những thị trường tiêu thụ thép động lực nhất thế giới.

Tại các thị trường mới nổi khác, đà tăng trưởng nội tại vẫn duy trì tích cực. Bước sang năm 2027, đà phục hồi sẽ được củng cố nhờ sự bứt phá của các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á cũng như sự quay trở lại của thị trường Trung Đông.

Ấn Độ tiếp tục là đầu tàu tăng trưởng toàn cầu

Ấn Độ giữ vững vị thế là thị trường thép lớn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Nhu cầu thép của quốc gia này dự báo tăng 7,9% lên 172,4 triệu tấn vào năm 2026 và tiếp tục tăng 8,0% lên 186.2 triệu tấn vào năm 2027.

Tăng trưởng của Ấn Độ diễn ra đồng đều trên nhiều mảng, trong đó hoạt động xây dựng hạ tầng là động lực chính. Nhu cầu bất động sản dân dụng từ khu vực tư nhân cũng duy trì đà tăng trưởng cao.

Bên cạnh đó, đà tăng trưởng tích cực của ngành chế tạo, chuỗi dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn và việc liên tục mở rộng năng lực sản xuất đang tạo lực đẩy mạnh mẽ cho ngành cơ khí và thiết bị điện. Ngành sản xuất ô tô cũng đang trên đà phục hồi nhờ cầu nội địa, động lực xuất khẩu và các chính sách hỗ trợ từ chính phủ.

Nhu cầu thép dồn nén tại Vùng Vịnh sẽ bùng nổ vào năm 2027

Báo cáo của Worldsteel đánh giá Vùng Vịnh là khu vực chịu thiệt hại kinh tế rõ rệt nhất do xung đột. Tăng trưởng nhu cầu thép tại các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) từng đạt tới 17,7% trong năm 2025 nhờ các chương trình đa dạng hóa kinh tế, danh mục dự án dồi dào và thị trường nhà ở sôi động tại Ả Rập Xê Út và UAE.

Tuy nhiên, nhu cầu thép khu vực này dự kiến sẽ đảo chiều giảm khoảng 11% trong năm 2026, ngược lại hoàn toàn so với kịch bản lạc quan hồi tháng 4.

Báo cáo nhận định lượng cầu này bị dồn nén chứ không mất đi. Các quyết định đấu thầu, khởi công và giải ngân tài chính đang tạm hoãn để chờ cục diện an ninh ổn định. Khi các yếu tố rủi ro được giải tỏa, eo biển Hormuz mở cửa trở lại và chuỗi cung ứng khôi phục, cầu thép Vùng Vịnh sẽ bứt phá mạnh mẽ.

Trong kịch bản lạc quan này, Worldsteel dự báo nhu cầu thép tại các nước GCC sẽ tăng 11,3% vào năm 2027, đưa quy mô tiêu thụ toàn khu vực trở lại mốc của năm 2025.

Việt Nam bứt phá nổi bật trong khối ASEAN-5

Nhu cầu thép trong khối ASEAN-5 dự kiến tăng 5,2% trong năm 2026 trước khi hạ nhiệt về mức 3,2% vào năm 2027.

Trong đó, Việt Nam là điểm sáng nổi bật nhất khu vực. Dữ liệu sản xuất và thương mại cho thấy mức tăng trưởng hai chữ số trong năm nay, đưa lượng sản lượng tiêu thụ thép dự kiến lần đầu tiên tiệm cận mốc 30 triệu tấn.

Động lực tăng trưởng về nhu cầu thép của Việt Nam đến từ quy mô xây dựng nhà ở và bất động sản thương mại đạt kỷ lục, cùng với chương trình giải ngân vốn đầu tư công được triển khai mạnh mẽ.

Đà hồi phục tại các nước phát triển chưa đủ bù đắp sụt giảm quá khứ

Sau giai đoạn đi ngang năm 2025, nhu cầu thép tại các nền kinh tế phát triển dự kiến tăng 1,0% trong năm 2026 và 2,2% trong năm 2027.

Worldsteel lưu ý rằng quy mô phục hồi này cần được nhìn nhận trong bối cảnh sụt giảm của những năm trước. Năm 2025, quy mô thị trường thép tại các nền kinh tế phát triển đã thu hẹp khoảng 60 triệu tấn (tương đương 15%) so với giai đoạn 2017–2018.

Mức tăng trưởng dự báo cho hai năm 2026–2027 mới chỉ bù đắp khoảng 10 triệu tấn trong khoảng khoảng trống này. Việc quay trở lại quy mô trước khủng hoảng dự báo sẽ là một tiến trình dài hạn.

EU bị hạ dự báo cầu thép năm 2026

Lượng tiêu thụ thép tại Liên minh Châu Âu (EU) dự kiến giảm 0,3% trong năm 2026 trước khi tăng 3,1% vào năm 2027. Dự báo năm 2026 đã bị điều chỉnh giảm 1,5 điểm phần trăm so với báo cáo tháng 4.

Dù kết quả năm 2025 của EU khả quan hơn kỳ vọng, phần lớn lượng tiêu thụ lại đến từ hoạt động tích trữ hàng tồn kho của doanh nghiệp trước thời điểm Cơ chế Điều chỉnh Carbon tại Biên giới (CBAM) chính thức áp dụng vào năm 2026.

Nhu cầu thực tế vẫn ở mức thấp. Ngành xây dựng phục hồi chậm và manh mún; dù cấp phép xây dựng nhà ở có dấu hiệu tạo đáy nhưng khối lượng thi công hoàn thành vẫn giậm chân tại chỗ. Ngành sản xuất ô tô cũng đang đối mặt với sự sụt giảm.

Mặc dù vậy, xu hướng chung đang dần cải thiện. Sự phục hồi rõ nét ở các ngành tiêu thụ thép dự kiến xuất hiện từ năm 2027 nhờ chi tiêu cho hạ tầng và quốc phòng theo khung tài khóa mới, thu nhập thực tế của hộ gia đình cải thiện cùng các dự án kỹ thuật dân dụng gắn liền với chuyển dịch năng lượng và đường sắt.

Trung tâm dữ liệu và đầu tư năng lượng đỡ đà cho thị trường Mỹ

Nhu cầu thép tại Mỹ dự kiến tăng 2,0% trong năm 2026, nhờ dòng vốn đầu tư mạnh mẽ vào các trung tâm dữ liệu (data center) và hạ tầng năng lượng (bao gồm phát điện, năng lượng tái tạo, dầu khí). Sự hỗ trợ từng bước từ một số ngành chế tạo cũng đóng góp tích cực vào nguồn cầu.

Báo cáo chỉ ra sản lượng thép của Mỹ dự kiến tăng khoảng 1,5% trong năm 2027. Trong khi nền kinh tế Mỹ duy trì xu hướng tăng trưởng chung, nhu cầu thép tăng thêm sẽ tập trung chủ yếu ở phân khúc xây dựng phi nhà ở nhờ các dự án hạ tầng, năng lượng và chế tạo quy mô lớn.

Trái lại, mảng xây dựng nhà ở năm 2027 dự báo vẫn trầm lắng. Lãi suất vay mua nhà ở mức cao, khả năng chi trả của người dân bị hạn chế và chi phí xây dựng neo cao tiếp tục kìm hãm tâm lý của các nhà phát triển bất động sản dân dụng.

Nhật Bản và Hàn Quốc phục hồi chậm

Nhu cầu thép tại Nhật Bản và Hàn Quốc dự báo sẽ phục hồi nhẹ sau nhiều năm đối mặt với thách thức.

Tại Nhật Bản nhu cầu thép dự kiến tăng 0,9% vào năm 2026 và 1,7% vào năm 2027. Ngành xây dựng sẽ chuyển từ trạng thái kìm hãm sang hỗ trợ thị trường, trong khi đầu tư tài sản cố định của doanh nghiệp gia tăng sẽ tạo đà cho ngành chế tạo máy móc. Tuy nhiên, ngành sản xuất ô tô dự báo tiếp tục chịu nhiều áp lực.

Còn với Hàn Quốc nhu cầu thép dự kiến tăng 1,8% trong năm 2026 và 1,3% trong năm 2027, sau đợt sụt giảm mạnh vào năm 2025. Ngành xây dựng dự kiến chạm đáy và bắt đầu phục hồi một phần từ nửa sau năm 2026. Ngành ô tô và đóng tàu cũng được dự báo tăng trưởng trở lại nhưng ở mức khiêm tốn.

Theo Worldsteel cả 2 thị trường này đều đang trên đà hồi phục nhưng biên độ sẽ tương đối hạn chế và chưa thể quay lại quy mô trước khủng hoảng trong giai đoạn 2026-2027.

STeelRD