Tồn kho xăng và dầu diesel tại Trung Quốc đang giảm xuống những mức thấp nhất trong nhiều tháng, làm gia tăng khả năng Bắc Kinh một lần nữa siết xuất khẩu nhiên liệu.
Theo dữ liệu của JLC International, tồn kho xăng tại các tập đoàn năng lượng
quốc doanh Trung Quốc giảm 2,9% trong tuần trước, xuống mức thấp nhất kể từ năm
2022. Tồn kho diesel cũng giảm 2,4%, xuống đáy 15 tháng.
Jiana Sun, chuyên gia phân tích tại Energy Aspects, cho rằng khi thị trường
nội địa ngày càng thắt chặt, rủi ro Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu các sản phẩm dầu
sạch trong quý IV đang tăng lên.
Theo bà, lượng xuất khẩu hàng tháng có thể bị khống chế quanh mức 1,2 triệu
tấn nếu chính phủ quyết định ưu tiên nguồn cung trong nước.
Đây không phải lần đầu Trung Quốc sử dụng biện pháp này trong năm nay. Hồi
đầu tháng 3, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran làm dấy lên lo ngại về an
ninh nguồn cung nhiên liệu, Bắc Kinh đã yêu cầu các công ty năng lượng tạm dừng
ký hợp đồng xuất khẩu mới, đồng thời tìm cách hủy một số lô hàng đã lên kế hoạch.
Lệnh hạn chế được áp dụng ngay với các lô xăng, diesel và nhiên liệu hàng không
chưa hoàn thành thủ tục hải quan tính đến ngày 11/3.
Động thái này nhanh chóng khiến lượng tồn kho nhiên liệu tại các nhà máy lọc
dầu quốc doanh tăng mạnh. Tồn kho xăng lên mức cao nhất kể từ năm 2025, trong
khi diesel đạt mức cao nhất kể từ năm 2024. Tuy nhiên, chỉ khoảng 1 tháng sau,
Trung Quốc bắt đầu nới lỏng các biện pháp hạn chế khi thị trường trong nước ổn
định hơn.
Từ quý II, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc dần quay lại thị trường quốc tế.
Xuất khẩu tăng mạnh trong tháng 6, đúng thời điểm nguồn cung nhiên liệu từ
Trung Đông bị gián đoạn do nhiều cơ sở lọc dầu chịu thiệt hại sau các cuộc tấn
công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Việc nới lỏng sau đó tiếp tục được duy trì, khiến lượng nhiên liệu Trung Quốc
xuất ra thị trường thế giới tăng đáng kể.
Dầu nhiên liệu là một trong những mặt hàng ghi nhận mức tăng mạnh nhất, với
xuất khẩu trong tháng 6 lên mức cao nhất từ đầu năm 2026. Song, quá trình đẩy mạnh
xuất khẩu cũng làm nguồn dự trữ trong nước giảm dần.
Khi tồn kho xăng xuống đáy gần 4 năm và diesel xuống thấp nhất 15 tháng, Bắc
Kinh phải đối mặt với bài toán quen thuộc là tiếp tục xuất khẩu để tận dụng giá
nhiên liệu cao trên thị trường quốc tế, hay giữ hàng lại để bảo đảm nguồn cung
và bình ổn giá trong nước. Nếu họ lựa chọn phương án thứ hai, tác động có thể
lan nhanh ra thị trường toàn cầu.
Diesel đang là một trong những phân khúc căng thẳng nhất của thị trường
năng lượng. Nguồn cung từ Trung Đông vẫn chưa hoàn toàn phục hồi, trong khi nhu
cầu thường tăng vào những tháng cuối năm do vận tải, nông nghiệp và hoạt động
công nghiệp bước vào mùa cao điểm tại nhiều khu vực.
Trong hoàn cảnh này, việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu có thể khiến thị trường
mất đi một nguồn cung linh hoạt quan trọng.
Khác với dầu thô, nơi người mua có thể chuyển sang nhiều quốc gia sản xuất
khác nhau, nguồn cung sản phẩm lọc dầu như diesel phụ thuộc trực tiếp vào công
suất và hoạt động của các nhà máy lọc dầu.
Khi một số trung tâm lọc dầu lớn đã bị gián đoạn bởi các cuộc xung đột, khả
năng tìm nguồn thay thế trở nên khó khăn hơn. Điều đó đồng nghĩa thị trường có
thể không dễ giải quyết tình trạng thiếu diesel chỉ bằng cách chuyển từ nhà
cung cấp này sang nhà cung cấp khác.
Nếu Bắc Kinh thực sự hạ hạn ngạch xuất khẩu xuống khoảng 1,2 triệu tấn/tháng
trong quý IV, giá diesel quốc tế có thể chịu thêm áp lực đúng thời điểm nhu cầu
theo mùa tăng lên.
MKT
