Giá cao su thế giới tăng lên mức cao nhất 15 năm do nguồn cung thắt chặt và giá dầu neo cao. Giá cao thúc đẩy kim ngạch nhưng gây áp lực lên xuất khẩu Việt Nam.

Giá cao su trên thị trường thế giới tăng mạnh

Đầu tháng 6/2026, giá cao su thế giới tiếp tục tăng mạnh và lên mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, do lo ngại nguồn cung bị thắt chặt bởi thời tiết bất lợi tại các quốc gia sản xuất chủ chốt, cùng với tác động hỗ trợ từ giá dầu thô duy trì ở mức cao.

Giá cao su RSS3 giao kỳ hạn tháng 7/2026 tại Sở Giao dịch Hàng hóa Osaka (OSE) của Nhật Bản đạt 423,9 Yên/kg, tăng 2,6% so với cuối tháng trước. Đáng chú ý, trong phiên giao dịch, có thời điểm, giá cao su đã tăng lên 438,8 Yên/kg, mức cao nhất trong vòng 15 năm kể từ tháng 4/2011.

Tại Thái Lan, giá cao su RSS3 ghi nhận mức tăng mạnh, tăng đến 6,6% so với cuối tháng trước, đạt 97,8 Baht/kg đối với hợp đồng giao tháng 7/2026.

Trong khi đó, trên Sàn Giao dịch Tương lai Thượng Hải (SHFE), giá cao su tự nhiên có xu hướng điều chỉnh giảm nhẹ. Giá hợp đồng giao tháng 7/2026 giảm 0,5% so với cuối tháng 5/2026, xuống còn 17.525 NDT/tấn; hợp đồng giao tháng 9/2026 giảm 0,4%, còn 17.590 NDT/tấn.

Trên thị trường thế giới, giá hợp đồng tương lai cao su dao động quanh mức 230 UScent/kg vào đầu tháng 6/2026, tiệm cận mức cao nhất kể từ tháng 1/2017. Động lực chính thúc đẩy giá tăng là những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung tại các quốc gia sản xuất cao su hàng đầu thế giới.

Theo đó, Thái Lan và Indonesia - hai quốc gia sản xuất cao su lớn nhất toàn cầu được dự báo sẽ đối mặt với tình trạng nguồn cung thắt chặt hơn do diễn biến thời tiết bất lợi. Cả hai yếu tố này đều có thể làm gián đoạn hoạt động khai thác và thu hoạch mủ cao su, từ đó ảnh hưởng đến sản lượng và khiến nguồn cung toàn cầu thêm thắt chặt.

Bên cạnh đó, căng thẳng tại Trung Đông khiến giá dầu vẫn neo ở mức cao sẽ hỗ trợ thêm cho giá cao su. Giá cao su tự nhiên thường có xu hướng biến động cùng chiều với giá dầu thô, bởi khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất cao su tổng hợp trở nên đắt đỏ hơn, từ đó làm gia tăng nhu cầu đối với cao su tự nhiên.

Theo báo cáo của Japan Exchange Group, đà tăng của giá cao su còn được hỗ trợ bởi hoạt động đầu cơ trong bối cảnh thị trường lo ngại về nguồn cung cũng như những gián đoạn logistics liên quan đến xung đột tại Iran.

Số liệu từ Hiệp hội các nước sản xuất cao su tự nhiên (ANRPC) cho thấy, cán cân cung – cầu vẫn đang trong trạng thái thiếu hụt. Tháng 4/2026, sản lượng cao su tự nhiên toàn cầu ước đạt 772 nghìn tấn, giảm 0,8% so với tháng trước và giảm 2,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, tiêu thụ toàn cầu đạt khoảng 1,235 triệu tấn, giảm 5,9% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, sản lượng cao su tự nhiên toàn cầu ước đạt 3,853 triệu tấn, giảm 1,7% so với cùng kỳ năm trước. Tiêu thụ cao su tự nhiên toàn cầu đạt khoảng 4,923 triệu tấn, giảm 4%.

ANRPC cho rằng, môi trường kinh tế vĩ mô toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn do căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ - Trung Quốc, xung đột kéo dài tại Trung Đông và tác động của các yếu tố này đến thị trường năng lượng thế giới. Triển vọng ngắn hạn của thị trường cao su tự nhiên vẫn được đánh giá là thận trọng nhưng tích cực. Tổ chức này cho rằng, giá cao su có thể tiếp tục tăng khi các yếu tố địa chính trị, thời tiết và kinh tế vĩ mô toàn cầu vẫn còn diễn biến phức tạp.

Trong khi đó, Hiệp hội Cao su Thái Lan nhận định dù tâm lý thị trường nhìn chung vẫn tích cực, ngành cao su vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố địa chính trị tiếp tục gây áp lực lên chi phí năng lượng, trong khi nguy cơ “lạm phát đình trệ” của kinh tế toàn cầu – tình trạng giá hàng hóa tăng nhưng sức mua suy giảm có thể ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu thụ cao su. Đồng thời giá cao su sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến của giá dầu thô trong thời gian tới.

Xuất khẩu cao su của Việt Nam có dấu hiệu “giảm tốc”

Trong bối cảnh giá thế giới duy trì ở mức cao, hoạt động xuất khẩu cao su của Việt Nam đang có dấu hiệu chững lại.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, tháng 5/2026, xuất khẩu cao su đạt 74.003 tấn, trị giá 150,3 triệu USD, tăng 7,8% về lượng và tăng 9,6% về trị giá so với tháng trước, nhưng giảm 23,8% về lượng và giảm 13,9% về trị giá so với tháng 5/2025. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cao su đạt 529.055 tấn, trị giá 994,87 triệu USD, giảm 3,8% về lượng và giảm 5,1% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Diễn biến này cho thấy nhu cầu tại một số thị trường nhập khẩu lớn đang chịu tác động từ mặt bằng giá cao su tăng cao kéo dài, đặc biệt là thị trường Trung Quốc.

Theo tính toán từ số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, giá xuất khẩu bình quân cao su của Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 2.031 USD/tấn, tăng 1,7% so với tháng trước và tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025. Đây cũng là mức giá cao nhất trong nhiều tháng gần đây. Tuy nhiên, tính chung 5 tháng đầu năm, giá xuất khẩu bình quân vẫn thấp hơn khoảng 1,3% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 1.880 USD/tấn.

Về thị trường, trong tháng 5/2026, xuất khẩu cao su sang nhiều đối tác chủ lực như Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hoa Kỳ và Đức … đều giảm ở mức hai con số so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 5 chỉ đạt 39.613 tấn, trị giá 81,16 triệu USD, giảm gần 40% về lượng và giảm 31% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 5 tháng đầu năm, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam, với 332.066 tấn, trị giá 621,13 triệu USD, nhưng so với cùng kỳ năm trước đã giảm 14,7% về lượng và giảm 15,4% về trị giá. Tỷ trọng cao su xuất khẩu sang Trung Quốc trong tổng lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam giảm từ 70,8% xuống còn 62,8%.

Ở chiều ngược lại, Indonesia nổi lên là điểm sáng đáng chú ý. Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cao xu từ Việt Nam sang Indonesia tăng 162,7% về lượng và tăng 138,6% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025, đạt 37.073 tấn, trị giá 67,95 triệu USD. Nhờ đó, Indonesia trở thành thị trường xuất khẩu cao su lớn thứ 2 của Việt Nam, với tỷ trọng tăng từ 2,6% lên 7%.

Bên cạnh đó, các thị trường khác như Ấn Độ, Hàn Quốc, Malaysia, Đài Loan và Đức cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực. Đặc biệt, xuất khẩu sang Mexico tăng hơn 300%, mức tăng cao nhất trong nhóm các thị trường lớn.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trong thời gian tới, ngành cao su Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục hưởng lợi từ xu hướng tăng giá trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, khối lượng xuất khẩu nhiều khả năng vẫn chịu áp lực giảm do cơ cấu thị trường xuất khẩu hiện còn phụ thuộc vào Trung Quốc, trong khi nhu cầu nhập khẩu của nước này đang suy yếu.

Trong bối cảnh đó, việc đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và khai thác hiệu quả các thị trường tiềm năng trong khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Indonesia và Malaysia, cùng các thị trường đang tăng trưởng tích cực sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất, nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động thương mại và duy trì đà phát triển bền vững cho ngành cao su Việt Nam.

TCTT