Theo đánh giá và nhận định từ các chuyên gia kinh tế và doanh nghiệp ngoại thương, động thái này không chỉ giúp các quốc gia châu Phi đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu mà còn tạo điều kiện để họ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Kể từ ngày 1/5, Trung Quốc chính thức áp dụng chính sách thuế suất 0% đối với tất cả các quốc gia châu Phi có quan hệ ngoại giao với nước này, trở thành nền kinh tế lớn đầu tiên đơn phương mở cửa hoàn toàn thị trường theo hình thức miễn thuế cho các đối tác châu Phi.

Theo quy định mới của Ủy ban Thuế quan thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc, chế độ ưu đãi thuế suất 0% sẽ được áp dụng cho hàng nhập khẩu từ 20 quốc gia châu Phi không thuộc nhóm kém phát triển nhất trong vòng 2 năm kể từ ngày 1/5/2026 đến 30/4/2028.

Trước đó, từ ngày 1/12/2024, Trung Quốc đã miễn thuế cho 100% dòng thuế đối với 33 quốc gia châu Phi thuộc nhóm kém phát triển nhất có quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh.

Ông Jervin Naidoo - Chuyên gia phân tích về châu Phi thuộc tổ chức nghiên cứu Oxford Economics (Anh), nhận định rằng việc dỡ bỏ thuế quan sẽ giúp hàng xuất khẩu châu Phi gia tăng sức cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc, đặc biệt là các mặt hàng nông sản. Khi nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng Trung Quốc đối với các sản phẩm như cà phê, ca cao, trái cây họ cam quýt và bơ đang mở ra cơ hội lớn cho các nhà sản xuất châu Phi nhờ khả năng tiếp cận thị trường thuận lợi hơn.

Theo ông Naidoo, dù lợi ích trước mắt sẽ thể hiện rõ nhất ở lĩnh vực nông nghiệp, cơ hội lớn hơn nằm ở khả năng giúp các nền kinh tế châu Phi đa dạng hóa xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất. Nếu được hỗ trợ bởi các chính sách phù hợp trong nước, điều này có thể thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa và tăng cường hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bà Guo Xueyan, Tổng cục trưởng Vụ Hợp tác quốc tế thuộc Tổng cục Hải quan Trung Quốc, cho biết việc giảm thuế sẽ nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa châu Phi tại thị trường Trung Quốc, đồng thời gia tăng xuất khẩu sẽ giúp các quốc gia châu Phi mở rộng sản xuất và tạo thêm việc làm.

Số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho thấy nhờ cơ cấu công nghiệp mang tính bổ trợ và quan hệ kinh tế ngày càng gắn kết, kim ngạch thương mại Trung Quốc - châu Phi trong 4 tháng đầu năm đã tăng 22,8% so với cùng kỳ năm trước, đạt 126,85 tỷ USD.

Còn theo các doanh nghiệp nhập khẩu Trung Quóc cho biết chính sách ưu đãi thuế mới đang thúc đẩy nhập khẩu năng lượng, cà phê và nông sản từ châu Phi, đồng thời làm sâu sắc hơn mối liên kết thương mại và chuỗi cung ứng giữa hai bên.

Theo thông tin từ Hải quan Quảng Đông, các quốc gia châu Phi như Nigeria và Algeria sở hữu nguồn khí đốt tự nhiên dồi dào cùng công nghệ chế biến hoàn thiện, giúp sản phẩm propane hóa lỏng ( loại khí hoá lỏng LPG) có độ tinh khiết cao của họ có sức cạnh tranh lớn trên thị trường toàn cầu.

Ông Li Chaohong - Phó Chủ tịch Công ty Jovo Energy (công ty có trụ sở tại Quảng Đông), cho biết các sản phẩm năng lượng từ châu Phi ngày càng có lợi thế về giá trong những năm gần đây. Kết hợp với chính sách miễn thuế mới, thuế nhập khẩu propane hóa lỏng đã được giảm từ 5% xuống còn 0%, giúp nguồn cung từ châu Phi cạnh tranh hơn so với một số nguồn hàng truyền thống từ Trung Đông.

Công ty này dự kiến sẽ sớm nhập khẩu hai lô propane hóa lỏng từ Nigeria và Algeria, với khoản tiết kiệm thuế ước tính khoảng 3 triệu nhân dân tệ (tương đương 442.000 USD).

Trong quý I năm nay, thành phố Côn Sơn (tỉnh Giang Tô) đã nhập khẩu lượng cà phê nhân xanh trị giá 650 triệu nhân dân tệ, tăng 43,6% so với cùng kỳ năm ngoái, tiếp tục giữ vị trí trung tâm nhập khẩu cà phê lớn nhất Trung Quốc. Trong đó, nhập khẩu từ các quốc gia châu Phi chiếm 12,6% tổng lượng cà phê nhân xanh nhập khẩu của cả nước, theo Hải quan Nam Kinh.

Ông Tan Wenquan - Giám đốc điều hành Công ty Thương mại Quốc tế Nanjing Kenbei, cho biết cà phê Kenya nổi tiếng với vị chua thanh và hương trái cây đậm đà, ngày càng được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng.

Ông cũng cho biết sau khi chính sách mới có hiệu lực, thuế nhập khẩu đối với cà phê nhân xanh có xuất xứ từ Kenya sẽ giảm từ mức 8% hiện nay xuống 0%, giúp công ty tiết kiệm khoảng 600.000 nhân dân tệ tiền thuế trong năm nay.

Theo CND