Việc tăng cường sử dụng nguyên liệu tái chế, bột giấy nguyên thủy không tẩy trắng trong sản xuất giấy tissue đã được nhiều nhà quản lý, nhà khoa học đặc biệt quan tâm.
Tại Việt Nam, các sản phẩm giấy tissue trong nước đa phần được sản xuất từ bột giấy nguyên thủy, bột DIP có độ trắng khá cao. Các sản phẩm giấy tissue sản xuất từ bột giấy không tẩy trắng và giấy thu hồi chủ yếu được nhập khẩu từ Trung Quốc và Nhật Bản. Đứng trước vấn đề về ô nhiễm môi trường trong sản xuất công nghiệp, nhiều giải pháp nhằm kiểm soát và xử lý ô nhiễm môi trường đã được các doanh nghiệp sản xuất đặc biệt quan tâm. Đặc biệt, đối với các sản phẩm giấy tissue, thay vì sử dụng 100% bột giấy tẩy trắng nguyên thủy để sản xuất thì tỷ lệ sử dụng giấy tái chế (bột giấy khử mực) trong các sản phẩm giấy tissue ngày càng tăng lên.
Một số doanh nghiệp đã bắt đầu có những thử
nghiệm sản xuất mặt hàng giấy tissue có màu nâu như: giấy vệ sinh màu nâu
Chacopero của Công ty TNHH JP Corelex Việt Nam (sử dụng bột giấy khử mực DIP từ
giấy loại văn phòng và được nhuộm màu nâu); sản phẩm giấy vệ sinh Lency của
Công ty TNHH Thuận Phát (sử dụng một phần nhỏ bột tre cùng phần lớn bột hóa học
tẩy trắng và được nhuộm màu); Công ty Cổ phần giấy Trường Xuân cũng đang thử
nghiệm mặt hàng giấy có màu nâu từ nguyên liệu bột hóa học có độ trắng thấp để
sản xuất giấy vệ sinh...
Nhưng trên thực tế, chưa có đơn vị nào tiến
hành nghiên cứu, sản xuất một cách khoa học và bài bản loại sản phẩm này. Do
đó, việc tạo ra sản phẩm giấy tissue thân thiện với môi trường, an toàn hơn với
người sử dụng là điều tất yếu hiện nay. Tuy nhiên, thay đổi nguyên liệu đầu
vào, với việc sử dụng các loại bột giấy không tẩy trắng kéo theo một loạt thay
đổi về công nghệ và chế độ vận hành. Chính vì vậy, để xây dựng được quy trình
công nghệ sản xuất giấy tissue có sử dụng bột giấy không tẩy trắng và bước đầu
hoàn thiện công nghệ này trong thực tiễn sản xuất và tiêu dùng, Viện Công nghiệp
Giấy và Xenluylô đã đề xuất và được Bộ Công Thương thực hiện “Nghiên cứu công nghệ sản xuất giấy tissue có
sử dụng bột giấy không tẩy trắng”.
Đề tài được thực hiện với mục tiêu cải tiến
công nghệ sản xuất giấy tissue có sử dụng bột giấy không tẩy trắng để sản xuất
một số sản phẩm tiêu dùng thiết yếu từ giấy tissue thân thiện với môi trường,
an toàn hơn với người sử dụng, nhằm đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh
tranh của ngành công nghiệp giấy.
Dây chuyền sản xuất giấy tại Công ty Cổ phần
Giấy Trường Xuân (Ảnh: Nhóm nghiên cứu)
Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô đã tiến
hành khảo sát, đánh giá hiện trạng công nghệ của 05 nhà máy sản xuất giấy
tissue tại Việt Nam; đánh giá và lựa chọn được nguyên liệu bột giấy không tẩy
trắng trong quá trình sản xuất giấy tissue là bột giấy hóa học gỗ cứng không tẩy
trắng sau công đoạn oxy kiềm;
Nhóm thực hiện đề tài cũng đã xây dựng được
quy trình công nghệ sản xuất khăn giấy và giấy lau bếp có sử dụng bột giấy
không tẩy trắng trên dây chuyền sản xuất công suất 5 tấn/ngày tại Công ty Cổ phần
Giấy Trường Xuân (quy trình công nghệ được Công ty đánh giá hiệu quả, có tính ứng
dụng cao); hiệu chỉnh công nghệ và sản xuất được 2,18 tấn giấy khăn giấy và
2,36 tấn giấy lau bếp trên cơ sở quy trình công nghệ đã xây dựng với chỉ tiêu
chất lượng đạt tiêu chuẩn chất lượng theo QCVN 09:2015/BCT.
“Về hiệu quả kinh tế, kỹ thuật của quy
trình sản xuất giấy tissue làm khăn giấy và giấy lau bếp có sử dụng bột giấy
không tẩy trắng cho thấy, quy trình công nghệ ổn định, khả thi chuyển đổi quy
mô, sản phẩm đạt yêu cầu chất lượng, không phát sinh khí thải và chất thải rắn
so với quy trình sản xuất giấy tissue thông thường” - đại diện nhóm nghiên cứu
nhấn mạnh.
Quy trình công nghệ sản xuất giấy tissue sử
dụng bột giấy không tẩy trắng không phát sinh chất thải rắn so với quy trình sản
xuất thông thường. Do vậy, không tác động đến môi trường so với quá trình sản
xuất hiện tại. Hơn nữa, quá trình sản xuất có sử dụng enzyme trợ nghiền. Lượng
enzyme tồn dư trong nước thải đi vào hệ thống xử lý nước thải không những không
cạnh tranh nguồn dưỡng chất với các vi sinh vật hữu ích trong quá trình xử lý yếm
khí và hiếu khí mà còn góp phần ức chế sự phát triển của vi sinh gây mùi trong
các bể chứa trung gian. Qua đó, giảm mùi hôi thối phát tán vào không khí.
Sản phẩm giấy tissua có sử dụng bột giấy
không tẩy trắng (Ảnh: Nhón nghiên cứu)
Theo đánh giá, sản phẩm khăn giấy có sử dụng
bột giấy không tẩy trắng là một dòng sản phẩm tiềm năng, phù hợp với xu hướng
hiện nay trong việc quan tâm đến chất lượng, an toàn vệ sinh và thân thiện với
môi trường, được dự báo có khả năng tiêu thụ mạnh tương đương với các sản phẩm
sử dụng 100% bột giấy tẩy trắng. Quy mô sản xuất và điều kiện tiến hành khả thi
và phù hợp với điều kiện công nghệ ở Việt Nam.
Quy trình sản xuất khăn giấy có sử dụng bột
giấy không tẩy trắng có thể áp dụng hiệu quả với các nhà máy sản xuất giấy
tissue hiện nay. Trong quá trình sản xuất không phát sinh khí thải độc hại, nước
thải lưu lượng thấp, không phát sinh mùi đặc trưng, các chỉ số COD, BOD đều thấp
và trong quy định cho phép.
* Giấy tissue: là sản phẩm giấy chỉ chiếm tỷ trọng khoảng
9% tổng sản lượng các loại giấy trên thế giới, là sản phẩm thiết yếu trong đời
sống hàng ngày. Nhu cầu tiêu dùng giấy tissue hàng năm trên thế giới khoảng 38
triệu tấn và ngày càng cao, đặc biệt là ở những nước đang phát triển và dự báo
có thể đạt 45 triệu tấn vào năm 2030. Giấy tissue thường được sản xuất từ hai
nguồn nguyên liệu bột giấy chính: bột giấy nguyên thủy (bột giấy hóa học tẩy trắng:
sợi ngắn và sợi dài; bột bán hóa và đôi khi cả bột giấy cơ học tẩy trắng) và bột
giấy từ giấy loại thu hồi như: bột giấy khử mực từ giấy loại văn phòng (DIP), từ
giấy lề, giấy loại tissue...
Theo SCP