Công đoàn Hyundai Motor đã tiến hành cuộc đình công toàn diện đầu tiên trong một thập kỷ vào ngày 21/8 vừa qua, sau khi các cuộc đàm phán về tiền lương đình trệ. Người lao động yêu cầu tăng tuổi nghỉ hưu và có các biện pháp bảo vệ việc làm trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

Đình công toàn diện đầu tiên trong một thập kỷ

Các công nhân của Hyundai Motor, công ty liên kết Kia Corp và các nhà cung cấp đã tổ chức một cuộc biểu tình bên ngoài trụ sở Hyundai Motor tại Seoul. Những người tham gia đeo băng đô đỏ, hô vang các yêu cầu, trong đó có việc cho phép các nhà cung cấp linh kiện tăng giá và nâng tuổi nghỉ hưu từ mức 60 hiện nay.

“Những nhân vật chủ chốt đã góp phần đưa Hyundai và Kia trở thành những công ty mạnh nhất thế giới trong 35-40 năm qua hiện đang bị đẩy vào các vị trí hợp đồng ngắn hạn”, ông Lee Jong Cheol, lãnh đạo công đoàn Hyundai, phát biểu tại cuộc biểu tình.

Khoảng 40.000 thành viên công đoàn Hyundai Motor dự kiến tham gia cuộc đình công trong ngày 20/8, trong khi khoảng 1.200 - 1.300 thành viên công đoàn khác sẽ tham dự cuộc biểu tình tại Seoul, một quan chức công đoàn cho biết trước đó.

Ngoài ra, các thành viên của những công đoàn khác và các tổ chức trực thuộc công đoàn liên hiệp cũng tham gia, nâng tổng số người dự kiến có mặt tại cuộc biểu tình ở thủ đô lên khoảng 3.000 người, theo quan chức này.

Cuộc đình công kéo dài một ngày cho thấy tình trạng bất ổn lao động ngày càng gia tăng tại Hàn Quốc sau khi Tổng thống Lee Jae Myung, một chính trị gia tự do có quan điểm ủng hộ người lao động, đắc cử vào năm ngoái.

Động thái này diễn ra sau một loạt cuộc đình công từng phần kể từ cuối tháng 7, khiến hoạt động sản xuất 55.200 xe bị gián đoạn. Theo ước tính của hãng thông tấn Yonhap, số xe này có tổng giá trị hơn 2,3 nghìn tỷ won (1,67 tỷ USD).

Các cuộc đình công càng gia tăng áp lực đối với Hyundai Motor trong bối cảnh hãng đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Hồi tháng 7, công ty cho biết nhiều khả năng sẽ không đạt mục tiêu doanh số toàn cầu trong năm nay, khi phải cạnh tranh ngày càng gay gắt với các sản phẩm Trung Quốc tại châu Âu và chứng kiến doanh số sụt giảm tại thị trường Hàn Quốc.

Yêu cầu nâng tuổi nghỉ hưu bắt buộc của công đoàn phù hợp với cam kết của Tổng thống Lee về việc từng bước nâng giới hạn này tại một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới.

Công đoàn cũng yêu cầu tăng mức thưởng lên tương đương 800% lương cơ bản hàng tháng, so với mức 750% hiện nay, đồng thời đề nghị công ty đảm bảo việc làm khi đẩy mạnh ứng dụng AI và tự động hóa.

Hyundai Motor, công ty sở hữu nhà sản xuất robot hình người Boston Dynamics, cho biết có kế hoạch triển khai robot hình người tại nhà máy ở bang Georgia, Mỹ từ năm 2028, hướng tới mở rộng việc sử dụng loại robot này tại các cơ sở sản xuất trên toàn cầu.

Người phát ngôn công đoàn Hyundai Motor, Kim Jin-wook cho biết hai bên vẫn còn bất đồng về vấn đề tuổi nghỉ hưu và tiền thưởng, cùng một số nội dung khác.

Ông cho biết công đoàn sẵn sàng nối lại đàm phán về tiền lương, nhưng sẽ thảo luận các kế hoạch đình công tiếp theo nếu ban lãnh đạo không đưa ra “những đề xuất mang tính hướng tới tương lai”.

Về phía Hyundai Motor, công ty cho biết vẫn cam kết tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại.

“Hoạt động đình công có thể ảnh hưởng đến khách hàng, đối tác và hoạt động của công ty. Đây là thời điểm quan trọng khi cả hai bên cần phối hợp để vượt qua thành công quá trình chuyển đổi toàn cầu sang lĩnh vực di chuyển tương lai”, Hyundai Motor cho biết trong một tuyên bố.

Làn sóng đình công lan rộng tại Hàn Quốc

Vụ đình công tại Hyundai Motor diễn ra trong bối cảnh hoạt động công đoàn tại Hàn Quốc đang có dấu hiệu gia tăng, với các tranh chấp không chỉ xoay quanh tiền lương mà ngày càng mở rộng sang vấn đề việc làm, tiền thưởng và tác động của tự động hóa.

Hồi tháng 7, Công đoàn Công nhân Kim loại Hàn Quốc (KMWU), với khoảng 180.000 thành viên, đã tổ chức đình công trên toàn quốc, yêu cầu các tập đoàn lớn đàm phán trực tiếp với lao động của các nhà thầu phụ và tăng cường bảo đảm việc làm trong bối cảnh AI và robot được sử dụng ngày càng rộng rãi.

Tại Hyundai Motor, công đoàn đã tiến hành nhiều đợt đình công bộ phận từ tháng 7 trước khi chuyển sang đình công toàn thời gian vào ngày 21/8.

Ngành bán dẫn cũng chứng kiến những căng thẳng tương tự. Tại SK Hynix, khoảng 2.500 lao động đã thành lập một công đoàn mới trong tháng 8 nhằm tăng sức mạnh thương lượng trong bối cảnh đàm phán tiền lương đình trệ, dù doanh nghiệp vừa ghi nhận lợi nhuận kỷ lục nhờ nhu cầu chip AI tăng mạnh.

Trước đó, công nhân Samsung Electronics cũng từng đứng trước nguy cơ đình công lớn do tranh chấp về cơ chế thưởng. Samsung cuối cùng đạt thỏa thuận với người lao động, qua đó tránh được một cuộc đình công có quy mô lớn.

Những diễn biến này cho thấy tranh chấp lao động tại Hàn Quốc đang chuyển sang một giai đoạn mới, khi người lao động không chỉ đòi hỏi mức thu nhập cao hơn mà còn muốn có tiếng nói trong quá trình doanh nghiệp tái cấu trúc, ứng dụng AI và tự động hóa. Điều này có thể trở thành một thách thức đáng kể đối với các tập đoàn Hàn Quốc khi vừa phải duy trì lợi nhuận, vừa tăng tốc chuyển đổi công nghệ.

Vietnamfinance.vn