Theo các chuyên gia trong ngành, xuất khẩu rau quả của Việt Nam có thể đạt mốc 10 tỷ USD ngay từ năm 2026, nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng hiện tại và giải quyết được các vấn đề cơ cấu. Tổng kim ngạch xuất khẩu dự kiến ​​đạt khoảng 8-8,4 tỷ USD vào năm 2025, tăng 18% so với năm trước, theo báo cáo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam.

Tăng trưởng trong bối cảnh biến động thương mại toàn cầu

Sự kiên cường và tăng trưởng của ngành xuất khẩu rau quả Việt Nam bất chấp sự bất ổn thương mại toàn cầu hiện nay đã khẳng định năng lực cạnh tranh ngày càng cao của các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế. Thành tích đáng kể này có thể được lý giải bởi một loạt các điều kiện thuận lợi, bao gồm sự phục hồi đáng kể nhu cầu tại các thị trường chính như Trung Quốc , Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Liên minh châu Âu. Hơn nữa, việc gia tăng số lượng giấy phép xuất khẩu chính thức cho trái cây Việt Nam sang các thị trường có nhu cầu cao đã tạo ra những cơ hội tăng trưởng mới.

Ông Nguyễn Thanh Bình, chủ tịch hiệp hội, cho biết sự tăng trưởng xuất khẩu trong những năm gần đây đã chuyển từ các đỉnh điểm theo mùa sang xu hướng tăng trưởng ổn định. Việc chú trọng hơn vào chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các tiêu chuẩn thị trường đã giúp nông sản Việt Nam khẳng định vị thế ổn định hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mặc dù là thị trường lớn nhất và chiếm tỷ lệ đáng kể trong các lô hàng, Trung Quốc cũng đặt ra những thách thức lớn nhất đối với ngành công nghiệp này, như ông Binh đã lưu ý.

Mặc dù giá trị xuất khẩu đã tăng mạnh, nhưng sự biến động của thị trường và những thay đổi chính sách vẫn tiếp tục gây gián đoạn cho các lô hàng xuất khẩu sang Trung Quốc. Tiến sĩ Nguyễn Đình Bích, chuyên gia về kinh tế nông nghiệp, chỉ ra rằng điểm yếu lớn nhất của ngành nằm ở khâu tổ chức sản xuất. Mặc dù tốc độ tăng trưởng nhanh, ngành này lại thiếu nền tảng vững chắc và nếu không có sự kết nối chặt chẽ hơn từ nguồn nguyên liệu đến khâu chế biến và phân phối, ngành công nghiệp này có thể dễ bị tổn thương trước những thay đổi như tiêu chuẩn ngày càng khắt khe hoặc quy định thay đổi từ các thị trường lớn.

Việc rút kinh nghiệm từ những trường hợp tắc nghẽn tại các cửa khẩu biên giới trong quá khứ vẫn vô cùng quan trọng, đặc biệt khi các quốc gia nhập khẩu tiếp tục nâng cao yêu cầu về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và phát triển bền vững.

Hướng tới mục tiêu 10 tỷ đô la

Bất chấp những thách thức này, triển vọng dài hạn vẫn rất khả quan. Nhờ đà tăng trưởng hai chữ số ổn định trong những năm gần đây và vị thế của Việt Nam trong top 25 quốc gia thương mại hàng đầu thế giới, hiệp hội tự tin rằng xuất khẩu có thể đạt 10 tỷ USD vào năm 2026.

Nhiều doanh nghiệp cho rằng mục tiêu này có thể đạt được nếu vượt qua được những rào cản hiện tại. Một đại diện từ Công ty Cổ phần Rau quả Tiền Giang cho biết, vẫn còn tiềm năng cho hàng chế biến và trái cây tươi cao cấp. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần chính sách ổn định về khu vực nguyên liệu, logistics và tiếp cận thị trường.

Chi phí hậu cần, đặc biệt là chi phí liên quan đến chuỗi cung ứng lạnh, chiếm một phần đáng kể trong tổng chi phí, làm giảm khả năng cạnh tranh so với các đối thủ trong khu vực.

Các chuyên gia nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp toàn diện, dài hạn, bao gồm các khu vực canh tác tập trung, mã đơn vị sản xuất tiêu chuẩn hóa và các cơ sở đóng gói được chứng nhận phù hợp với nhu cầu thị trường. Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tăng tỷ trọng hàng hóa chế biến cũng được xem là rất quan trọng.

Ông Bình nhấn mạnh thêm rằng sự hỗ trợ liên tục của chính phủ trong các lĩnh vực như tiếp cận thị trường, tiêu chuẩn hóa, tín dụng và cơ sở hạ tầng logistics sẽ rất quan trọng để đảm bảo tăng trưởng bền vững.

Ttblcatbd