Bước đi chiến lược trong chủ động nguyên liệu từ gốc

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động do xung đột và gián đoạn vận chuyển, Đoàn công tác của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) do ông Nguyễn Hữu Tú, Tổng Giám đốc Tập đoàn dẫn đầu đã làm việc với các doanh nghiệp hàng đầu Ai Cập trong lĩnh vực khai thác, chế biến quặng apatit, nhằm chủ động đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu, song hành với việc khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn quặng trong nước.

Tổng Giám đốc Tập đoàn Hoá chất Việt Nam Nguyễn Hữu Tú thăm và làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập. Ảnh: Vinachem.

Đây là bước đi có ý nghĩa chiến lược góp phần tạo nền tảng để Tập đoàn Hóa chất Việt Nam triển khai hiệu quả mục tiêu tăng trưởng hai con số theo định hướng của Đảng, Chính phủ và Bộ Tài chính, đồng thời thể hiện rõ định hướng chiến lược "Chủ động từ gốc nguyên liệu, mở rộng không gian thị trường và củng cố vai trò dẫn dắt trong ngành phân bón - hóa chất, đặc biệt là quặng apatit - nguyên liệu đầu vào không thể thiếu trong sản xuất phân bón chứa lân".

Tại Ai Cập, Đoàn công tác thăm và khảo sát toàn diện mỏ Abu Tartour, một trong những trung tâm phốt phát lớn hàng đầu thế giới. Tại đây, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với Misr Phosphate - Doanh nghiệp nhà nước lớn nhất Ai Cập trong lĩnh vực khai thác và xuất khẩu quặng phốt phát.

Misr Phosphate hiện vận hành nhiều mỏ phốt phát quy mô lớn, trong đó riêng khu vực Abu Tartour có diện tích khai thác lên tới hàng trăm km² và công suất đạt khoảng 5 triệu tấn mỗi năm. Không chỉ là nhà cung cấp nguyên liệu, doanh nghiệp này còn tham gia sâu vào chuỗi giá trị thông qua các dự án sản xuất axit photphoric và phân bón quy mô công nghiệp.

Đoàn công tác Tập đoàn Hoá chất Việt Nam thăm và làm việc tại mỏ apatit Abu Tartour trực thuộc Misr Phosphate tại tỉnh New Valley Governorate, khu mỏ này hiện sở hữu trữ lượng phốt phát có công suất khai thác khoảng 5 triệu tấn/năm. Ảnh: Vinachem.

Việc thiết lập quan hệ hợp tác với Misr Phosphate không đơn thuần là ký kết thương mại, mà là kết nối với một “trung tâm tài nguyên” của khu vực, tạo nền tảng cho nguồn cung dài hạn, ổn định và có kiểm soát.

Song song với việc hợp tác với Misr Phosphate, Vinachem tiếp tục ký kết thỏa thuận hợp tác với Kayan International Trade - Doanh nghiệp sở hữu và trực tiếp tham gia khai thác nhiều mỏ apatit quy mô lớn tại khu vực biển Đỏ, với trữ lượng dồi dào và năng lực khai thác bài bản, trực tiếp nắm giữ nguồn tài nguyên thượng nguồn, qua đó đảm bảo khả năng cung ứng quy mô lớn và dài hạn cho thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, Kayan còn là doanh nghiệp thương mại hóa chất nông nghiệp có kinh nghiệm, với mạng lưới phân phối rộng tại Ai Cập và khu vực Trung Đông - Bắc Phi, cùng khả năng tổ chức logistics và kết nối thị trường hiệu quả. Sự kết hợp giữa năng lực khai thác và năng lực thương mại giúp Kayan trở thành đối tác có tính tích hợp cao, góp phần hỗ trợ Vinachem đa dạng hóa nguồn cung từ nước ngoài, đồng thời mở rộng kênh tiếp cận thị trường khu vực một cách chủ động và linh hoạt.

Các thỏa thuận hợp tác với các đối tác tại Ai Cập đã giúp Vinachem từng bước thiết lập được một cấu trúc chuỗi cung ứng nguyên liệu mang tính chủ động và linh hoạt, kết hợp giữa nguồn tài nguyên khai thác quy mô lớn với năng lực tổ chức thương mại và logistics quốc tế. Qua đó, Tập đoàn không chỉ bảo đảm nguồn cung apatit ổn định, dài hạn cho sản xuất trong nước, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận thị trường khu vực, tạo nền tảng để phát triển chuỗi giá trị từ quặng apatit và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

Lãnh đạo Tập đoàn Hoá chất Việt Nam (giữa) cùng đoàn công tác thăm mỏ apatit của Tập đoàn Thương mại Quốc tế Kayan (Ai Cập). Ảnh: Vinachem.

Chiến lược hai chiều: Chủ động nguồn cung, mở rộng thị trường

Việc tiếp cận các mỏ phốt phát quy mô lớn tại Ai Cập của Vinachem mang ý nghĩa vượt khỏi phạm vi sản xuất trước mắt. Đây là bước đi để Vinachem nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu - từ nhà sản xuất phân bón sang nhà cung ứng hóa chất nền tảng.

Trong cấu trúc ngành phân bón, quặng apatit giữ vai trò nền tảng. Đây là nguyên liệu chính để sản xuất các dòng phân lân như DAP, MAP, supe lân, lân nung chảy - những yếu tố không thể thiếu đối với năng suất và chất lượng cây trồng.

Không dừng lại ở phân bón, từ nguồn quặng này, có thể phát triển chuỗi sản phẩm hóa chất có giá trị gia tăng cao, đặc biệt là axit photphoric - nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành công nghiệp hiện đại như điện tử, bán dẫn, vật liệu mới và năng lượng.

Trong khuôn khổ hợp tác với Kayan, hai bên không chỉ thống nhất về cung ứng quặng apatit mà còn đặt mục tiêu phát triển thị trường cho các sản phẩm thế mạnh của Vinachem tại Ai Cập và khu vực lân cận. Các nhóm sản phẩm như phân bón, hóa chất tiêu dùng, săm lốp, pin và ắc quy được định hướng tiếp cận trực tiếp hệ thống phân phối sở tại.

Đây là bước đi có ý nghĩa trong bối cảnh thị trường Trung Đông - Bắc Phi đang gia tăng nhu cầu đối với các sản phẩm hóa chất và nông nghiệp, đồng thời có vị trí địa chiến lược kết nối ba châu lục Á - Âu - Phi.

Cùng với đó, buổi làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã thiết lập cơ chế phối hợp hỗ trợ về thông tin thị trường, pháp lý và kết nối đối tác. Việc tận dụng vai trò “cầu nối” ngoại giao giúp Vinachem rút ngắn thời gian thâm nhập thị trường, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn đầu triển khai.

Tập đoàn Hoá chất Việt Nam ký Biên bản Ghi nhớ (MOU) với Misr Phosphate - Doanh nghiệp nhà nước lớn nhất Ai Cập trong lĩnh vực khai thác và xuất khẩu quặng phốt phát. Ảnh: Vinachem.

Khẳng định vai trò doanh nghiệp đầu ngành

Chuỗi hoạt động tại Ai Cập cho thấy một cách tiếp cận mang tính hệ thống và có tầm nhìn dài hạn của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam. Từ khảo sát tài nguyên, thiết lập quan hệ với đối tác khai thác, kết nối doanh nghiệp thương mại, đến mở rộng kênh ngoại giao - tất cả được triển khai theo một logic xuyên suốt: chủ động nguồn cung - tối ưu sản xuất - mở rộng thị trường - nâng cao vị thế cạnh tranh.

Đây là bước đi cụ thể hóa định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Nhà nước, không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng nhu cầu nội địa mà còn mở rộng không gian phát triển ra thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh ngành hóa chất thế giới đang tái cấu trúc mạnh mẽ, những bước đi này không chỉ giúp Vinachem ứng phó với biến động, mà còn chủ động tạo lập lợi thế mới.

Xa hơn, đây chính là nền tảng để ngành Hóa chất Việt Nam tiến tới một vị thế cao hơn, bảo đảm nhu cầu trong nước, đồng thời tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, góp phần định hình thị trường và nâng tầm giá trị của công nghiệp hóa chất quốc gia.

TCCT