Cà Mau đang đứng trước nhu cầu lớn về lao động kỹ thuật cao khi hàng loạt dự án năng lượng, cảng biển, logistics và công nghiệp được triển khai.

Lao động phổ thông chiếm phần lớn

Ngày 11.8, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức hội nghị chuyên đề về thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng lao động, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời nhận định chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh còn thấp, số lao động chưa qua đào tạo vẫn ở mức cao. Trong khi đó, Cà Mau đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều công trình, dự án lớn được hình thành, đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực chất lượng cao.

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời nói về chất lượng nguồn nhân lực, lao động trong thời gian tới. Ảnh: Nhật Hồ.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 10.311 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, với tổng số 106.680 lao động. Trong đó, lao động phổ thông chiếm khoảng 90,2%. Phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, chiếm hơn 98%.

Cơ cấu lao động này đang bộc lộ khoảng cách lớn so với nhu cầu phát triển của tỉnh. Cà Mau đang định hướng phát triển các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, hydrogen, ammonia xanh; thu hút đầu tư hạ tầng khí tự nhiên, LNG giai đoạn 2026 - 2030.

Lao động phổ thông vẫn chiếm đa số tại Cà Mau. Ảnh: Nhật Hồ

Cùng với đó là Dự án Cảng biển lưỡng dụng Hòn Khoai, hệ thống logistics, dịch vụ cảng biển gắn với các khu, cụm công nghiệp và trung tâm năng lượng.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, những dự án này sẽ làm thay đổi đáng kể nhu cầu sử dụng lao động. Tỉnh sẽ cần nhiều kỹ sư công nghệ hóa chất, cơ khí, điện - tự động hóa, chuyên gia chuyển đổi năng lượng xanh, kỹ sư vận hành và bảo dưỡng công nghiệp. Lĩnh vực cảng biển, logistics cũng cần nhân lực được đào tạo bài bản về quản lý khai thác cảng, vận tải đa phương thức, điều độ hàng hải, quản lý chuỗi cung ứng và dịch vụ hậu cần cảng.

Sở Nội vụ Cà Mau dự báo nhu cầu nhân lực thời gian tới sẽ tập trung vào các nhóm ngành có hàm lượng kỹ thuật và công nghệ cao. Trong đó, lĩnh vực thủy sản cần kỹ sư nuôi trồng công nghệ cao, chuyên gia quản lý chất lượng, công nhân vận hành dây chuyền chế biến tự động hóa. Các dự án năng lượng tái tạo và hạ tầng logistics biển cần kỹ thuật viên lắp đặt, vận hành, bảo trì hệ thống năng lượng, kỹ sư điện và nhân lực quản trị hệ thống năng lượng thông minh.

Các dự án thuộc Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau, nhà máy điện gió, điện khí, điện sinh khối khi được triển khai cùng hệ thống doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản được dự báo tiếp tục có nhu cầu lớn về kỹ sư và lao động kỹ thuật cao.

Đào tạo chưa theo kịp nhu cầu doanh nghiệp

Giám đốc Sở Công Thương Cà Mau Nguyễn Chí Thiện cho rằng cơ cấu ngành nghề đào tạo hiện chưa bắt kịp tốc độ chuyển dịch cơ cấu công nghiệp.

Theo ông Nguyễn Chí Thiện, lao động của tỉnh vẫn tập trung nhiều ở khâu gia công, sơ chế thủ công, nhất là trong ngành chế biến thủy sản xuất khẩu. Trong khi đó, tỉnh đang thiếu đội ngũ kỹ sư vận hành hệ thống tự động hóa, kỹ thuật viên bảo dưỡng thiết bị công nghệ cao tại các nhà máy chế biến sâu, dự án năng lượng tái tạo và cụm công nghiệp khí - điện - đạm. “Khoảng trống” này khiến các dự án lớn phải tuyển dụng nhân lực kỹ thuật từ địa phương khác hoặc nước ngoài, làm tăng chi phí đầu tư và giảm khả năng sử dụng nguồn lao động tại chỗ.

Giám đốc Sở Công Thương Cà Mau nêu thực trạng nguồn lao động tại Cà Mau. Ảnh: Nhật Hồ

Một vấn đề khác được lãnh đạo Sở Công Thương chỉ ra là sự thiếu hụt kỹ năng xanh và kỹ năng số trong đội ngũ quản trị doanh nghiệp. Các doanh nghiệp xuất khẩu ngày càng phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế như cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, tiêu chuẩn ESG và truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, nhân lực am hiểu về năng lượng, chuyển đổi xanh, quản trị chuỗi cung ứng số tại doanh nghiệp trong tỉnh còn mỏng, chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Để khắc phục, Sở Công Thương đề xuất UBND tỉnh giao Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan xây dựng Đề án liên kết đào tạo, cung ứng lao động kỹ thuật cao cho các ngành công nghiệp mũi nhọn giai đoạn 2026 - 2030.

Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu Nguyễn Văn Đàn cam kết đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh Cà Mau. Ảnh: Nhật Hồ.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau Phạm Văn Mười cho rằng tỉnh cần tập trung phát triển 3 nhóm nhân lực gồm cán bộ quản lý nhà nước có tư duy quản trị tổng hợp, sử dụng tốt dữ liệu và công nghệ số; chuyên gia, kỹ sư, kỹ thuật viên về nuôi tôm công nghệ cao, dịch bệnh thủy sản, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc, kinh tế tuần hoàn, quan trắc môi trường và quản lý tài nguyên; cùng lực lượng nông dân chuyên nghiệp, nông dân số, cán bộ quản lý hợp tác xã và doanh nhân nông nghiệp.

BLĐ