Liên minh châu Âu (EU) dự định tăng cường quan hệ với Việt Nam trong chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa vào ngày 28-29 tháng 1, báo hiệu khả năng nâng cấp lên Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, theo ông Julien Guerrier, Đại sứ EU tại Việt Nam kiêm Trưởng phái đoàn EU.

Ông Guerrier phát biểu tại cuộc họp báo ngày 26 tháng 1 rằng: “Đã đến lúc cả hai bên nâng cấp quan hệ lên một tầm cao mới”, đồng thời lưu ý rằng hai bên đã nhất trí về nguyên tắc theo đuổi việc nâng cấp này.

Nếu được hiện thực hóa, động thái này sẽ đưa Việt Nam trở thành quốc gia ASEAN đầu tiên có được vị thế như vậy với EU, đặt Việt Nam vào vị trí tiên phong và thiết lập một điểm tham chiếu cho mối quan hệ tương lai của khối tại Đông Nam Á, ông cho biết.

Ông Guerrier nhấn mạnh rằng chuyến thăm này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị toàn cầu ngày càng trở nên phức tạp.

Ông cho biết: "Quan hệ Việt Nam - EU hiện được đánh giá là sâu sắc, toàn diện và gắn bó chặt chẽ".

Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa dự kiến ​​sẽ có chuyến thăm chính thức Việt Nam vào ngày 28-29 tháng 1. Ảnh: EU

Nhìn lại 35 năm quan hệ, đại sứ cho biết mối quan hệ giữa hai nước đã mở rộng từ sự hợp tác nhân đạo hạn chế vào đầu những năm 1990 thành một trong những mối quan hệ đối tác năng động nhất trong khu vực, bao gồm thương mại, đầu tư, phát triển bền vững, an ninh, quốc phòng và giao lưu nhân dân.

Ông cho biết thêm, thông qua chuyến thăm này, EU nhằm mục đích thể hiện rõ ràng sự sẵn sàng tăng cường hợp tác với các đối tác thương mại chủ chốt, trong đó có Việt Nam.

Ông Guerrier cho biết chuyến thăm của Tổng thống Costa có thể tạo động lực mới cho cả những lĩnh vực hợp tác hiện có và những lĩnh vực đang phát triển.

Trong chuyến đi, ông Costa dự kiến ​​sẽ tham quan tuyến tàu điện ngầm số 3 của Hà Nội (ga Hà Nội), một dự án thể hiện sự tham gia mạnh mẽ của châu Âu.

Cơ sở hạ tầng vẫn là lĩnh vực ưu tiên của EU và là lĩnh vực đầy triển vọng để hợp tác sâu rộng hơn với Việt Nam. Theo sáng kiến ​​Cổng thông tin toàn cầu của EU, một số dự án đang được triển khai tại Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải và cơ sở hạ tầng xanh.

Một trụ cột chính là Chương trình Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP), hỗ trợ quá trình chuyển đổi của Việt Nam sang năng lượng sạch đồng thời củng cố an ninh năng lượng và tăng trưởng bền vững.

Khoa học và công nghệ cũng mang lại tiềm năng chưa được khai thác đáng kể. Ông Guerrier lưu ý sự tham gia của Việt Nam vào một số dự án thuộc chương trình Horizon Europe, chương trình nghiên cứu và đổi mới do nhà nước tài trợ lớn nhất thế giới.

"EU dự định ký kết biên bản ghi nhớ với Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam để tăng cường hợp tác trong nghiên cứu và phát triển, trao đổi chuyên gia, tham gia các chương trình như Marie Skłodowska-Curie và các sáng kiến ​​khác", ông cho biết.

Khuôn khổ này sẽ cho phép cả hai bên chuyển hóa hợp tác khoa học thành những kết quả cụ thể và lâu dài.

EU cũng đang tìm cách mở rộng hợp tác trong lĩnh vực giao thông xanh, đường sắt, cảng biển, sân bay, đường sắt cao tốc và hệ thống tàu điện ngầm đô thị.

Ông Guerrier cho biết Cao ủy EU phụ trách cơ sở hạ tầng dự kiến ​​sẽ sớm thăm Việt Nam để thảo luận về các dự án cụ thể, bao gồm hợp tác với Ngân hàng Đầu tư châu Âu và các sáng kiến ​​song phương liên quan đến các quốc gia thành viên EU.

Trong lĩnh vực khoáng sản thiết yếu, EU đặt mục tiêu trở thành đối tác lâu dài của Việt Nam thông qua chuyển giao công nghệ, xây dựng năng lực và tăng cường hợp tác trên toàn chuỗi giá trị.

Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam, ông Julien Guerrier, phát biểu tại cuộc họp báo ngày 26 tháng 1. Ảnh: HnT

Ba trụ cột cốt lõi

Nhìn về phía trước, ông Guerrier cho biết EU sẽ tập trung hợp tác với Việt Nam trên ba trụ cột: thương mại, chuyển đổi xanh và hòa bình an ninh.

Hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam đã giúp kim ngạch thương mại song phương tăng khoảng 40% kể từ khi có hiệu lực vào năm 2020, và cả hai bên đều nhận thấy tiềm năng tăng trưởng hơn nữa bất chấp những khó khăn trong thương mại toàn cầu.

Về chuyển đổi xanh, EU đã tăng cường hợp tác với các cơ quan của Việt Nam về năng lượng tái tạo, an ninh năng lượng và tăng trưởng bền vững. Ông Guerrier cho biết các định hướng chính sách được đề ra tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14 của Việt Nam nhấn mạnh cam kết mạnh mẽ của quốc gia.

EU cũng hướng tới tăng cường hợp tác với Việt Nam về hòa bình và an ninh, đặc biệt là an ninh hàng hải, nhằm hỗ trợ ổn định khu vực và toàn cầu, luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương.

Hợp tác đã được mở rộng cả song phương và thông qua các khuôn khổ ASEAN, bao gồm sự tham gia của Việt Nam vào các hoạt động gìn hòa bình và một số nhiệm vụ của EU tại châu Phi.

Ông Guerrier cho biết, việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - EU sẽ mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại và đầu tư đến khoa học và công nghệ, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên đồng thời hỗ trợ phát triển bền vững và nâng cao mức sống.

ttttbhn